Gelikt zinloos geweld als indrukwekkende dans

Een recensie van Clowns, de eerste choreografie die de Israëliër Hofesh Shechter voor het Nederlands Dans Theater creëerde.

Schermafbeelding 2016-05-04 om 09.59.50

Hoppa, we doen er nog een onthoofdinkje bij, of paf! een executie met geweer. En kijk hoe kunstig het eruitziet als ik hem keel terwijl zij mij spiest, op het moment dat zij een pistool tegen haar hoofd krijgt. Fraai tableau, wat?

Zoiets moet in de hoofden omgaan van de tien malloten uit Clowns, de eerste choreografie die de Israëliër Hofesh Shechter speciaal voor het Nederlands Dans Theater creëerde. Op dof gedreun, keiharde beats of drumroffels als knetterende mitrailleursalvo’s sjokken ze over het toneel, voorovergebogen, de armen los zwaaiend of gebarend. In lichte kostuums, met pierrotkragen en andere circusachtige details, lijken ze onschuldig. Maar in een oogwenk veranderen ze in een meedogenloze roedel evil clowns die in een gestaag crescendo van geluid en choreografische dynamiek willekeurig dood en verderf zaaien.

Visueel doet Clowns zo enigszins denken aan de jolige slachtpartijen van de droogs in Anthony Burgess’ A Clockwork Orange, maar natuurlijk liggen vooral associaties voor de hand met recent terroristisch geweld en de wreedheden van IS, gelikt vormgegeven en gefilmd, want het moet er wel een beetje knap uitzien voor de moderne nieuwsconsument.

Het statement – of constatering, vrij naar een citaat uit Walt Whitmans Leaves of Grass – is duidelijk: dit krijg je als idioten heerschappij over ‘de waarheid’ krijgen. En hoewel die deur al op een ruime kier stond, is de energie en overtuigingskracht waarmee de dansers van NDT hem intrappen zonder meer indrukwekkend.

Paul Lightfoot en Sol León houden van deuren, maar dan tastbare. In het nieuwe Shut eye opent en sluit één zich zoals wel vaker diverse malen omineus, als verdwijn- en verschijnpunt voor acht dansers. De melancholie is bijna tastbaar, mede dankzij de soms naar kitsch overhellende composities van Olafur Arnalds.

Onaards mooi en onthecht is het duet voor Jorge Nozal en Meng-ke Wu, beiden in zwart, veel weerbarstiger en hoekiger de danstaal voor Marne en Myrthe van Opstal (‘vintage’ gekleed), snel en geagiteerd het optreden van drie in zwart gehulde mannen. Toch is, bij al die dynamische variatie, de emotionele zeggingskracht van de choreografie niet overweldigend. Het fraaist zijn misschien wel de projecties waarop vage menselijke figuren als een soort ectoplasma’s de binnenwereld van dansers op het toneel verbeelden.

Foto Rahi Rezvani