Elke knipbeurt een levensles

De rapper en acteur kent de kapperszaak uit zijn nieuwste film goed: hij groeide praktisch op bij de kapper.

Foto Getty Images/Jeff Schear

De schedel van Common (44) is zo glad als een bowlingbal. Lekker weinig onderhoud? De rapper/acteur schudt zijn hoofd. „Ik zit langer in de kappersstoel dan veel vrouwen”, vertelt Common, geboren als Lonnie Rashid Lynn junior. „Geloof me, je neemt graag de tijd als een man met een vlijmscherp mes over je heen gebogen staat.”

Net als de meeste Afro-Amerikaanse jongens groeide Common ten dele op in de barbershop. Daar, bij de mannenkapper, werd hij gevormd: „Je leert er een man te worden.”

Zeker zo belangrijk als het kappen is de sociale functie van de barbershop. Voor veel zwarte jongens – zeker zij die opgroeien zonder vader – is het een veilige plek. Barbershop: A Fresh Cut laat zien hoe de kapper dient als een vuurwapenvrije aanlegplaats voor mannen die er grappen, kritiek en advies met elkaar delen. Seks, ras, geweld, politiek: taboes en politieke correctheid bestaan er niet. De kapperszaak biedt „perfect inzicht in de Amerikaanse cultuur”, zegt Common.

„Een gesprek in de shop is als een jamsessie van jazzmuzikanten. Iedereen heeft het hoogste woord. Iedereen kan soleren, maar nooit lang, want de rest dwingt je terug in het gareel.” Zelfs bendeleiders moeten hun guns afstaan voordat ze in de kappersstoel neerploffen, laat de film zien.

Deze derde, sociaal-bewuste Barbershop past volgens Common binnen een nationale beweging. Black Lives Matter, musical-hit Hamilton, rap-film Straight Outta Compton: allemaal uitingen van zwarte bewustwording, zegt hij. „Ik hoop dat jongeren dit oppikken: je moet opletten, leren, luisteren, beter worden.”

De zwarte comedy – goed ontvangen door recensenten in de VS – suggereert dat de banden in de barbershop een alternatief bieden voor de bendecultuur op straat. Common knikt: „De scholen kunnen het niet meer. Maar de kapper? Daar kan geen jongen omheen.” Zijn eigen bijnaam ontstond toen hij opgroeide in Chicago, waar de film speelt. Na elke knipbeurt riepen de buurmannen in de stoelen: use your common sense, kid, gebruik je gezonde verstand. Een belangrijke persoonlijke boodschap, vindt Common; zeker zo belangrijk als de algemene bewering dat zwarte levens tellen.