ECB gaat stoppen met uitgifte 500 euro-biljet

Het bankbriefje dook te vaak op in de onderwereld.

AFP PHOTO / MIGUEL MEDINA

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft besloten om eind 2018 te stoppen met de productie en het uitgeven van biljetten met een waarde van 500 euro. Biljetten die nu in omloop zijn, houden na die datum hun waarde. Briefjes met een andere denominatie (5 tot 200 euro) worden wel gewoon bijgedrukt.

In plaats van het biljet direct helemaal in de ban te doen, is de bedoeling nu dat door slijtage de biljetten langzaam zullen verdwijnen. De briefjes blijven voor een onbeperkte tijd inwisselbaar bij de centrale bank.

Reden voor het stoppen van de productie is dat het biljet gebruikt kan worden voor het financieren van illegale activiteiten. Betalingen met bankbiljetten worden niet geregistreerd door de banken, waardoor bijvoorbeeld terroristen ongezien transacties kunnen verrichten. Daarnaast zouden burgers het briefje bijna nooit gebruiken. De biljetten maken 30 procent uit van de totale waarde (ongeveer 1 triljoen) van alle bankbiljetten die in omloop zijn, maar in het reguliere betaalverkeer komen ze zelden tot nooit voor.

De einddatum voor de productie van het biljet valt samen met de nieuwe uitgifte van biljetten van 100 en 200 euro, die voor het verdwijnen van het 500 euro-biljet zullen compenseren. Volgens eerdere schattingen gaat die operatie in totaal een half miljard euro kosten. Eerder kwamen al nieuwe biljetten op de markt van 5, 10 en 20 euro.

Duitsland: handen af van Bargeld

In Duitsland is veel kritiek op wat wordt gezien als een oorlog tegen contant geld. De verdergaande digitalisering van het betaalverkeer zou leiden tot een grote inbreuk op de privacy omdat bedrijven en overheden in theorie inzage kunnen krijgen in het betaalgedrag van burgers. NRC-correspondent Juurd Eijsvoogel schreef eerder al over de controverse rondom de sluipende afschaffing van het Bargeld:

“Verontwaardigd schreef Peter Hahne, columnist van Bild am Sonntag, dat zo de “totaal transparante mens” dreigt te ontstaan. En dus: “Handen af van ons baar geld!” In een boekje met die oproep als titel spreekt hij zelfs van “de nieuwe kleren van de Stasi”, waarmee hij de voorstanders van een wereld zonder cash op één hoop gooit met de beruchte binnenlandse spionagedienst van de DDR.”