‘Betrek vluchteling meer bij gezondheidszorg’

Betere voorlichting en meer kennis bij professionals zijn nodig voor goede zorg aan vluchtelingen, zegt kenniscentrum.

Een arts ruimt een kast in met medische artikelen in de noodopvang voor vluchtelingen in de IJsselhallen. Foto ANP / Remko de Waal

Vluchtelingen moeten meer betrokken worden bij de gezondheidszorg die ze in Nederland krijgen en daarover ook beter worden voorgelicht. Dat staat in een rapport dat kenniscentrum Pharos in opdracht van minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) heeft gemaakt. In de praktijk blijken de zorgbehoefte van de vluchteling en de zorg die artsen kunnen bieden nog niet goed op elkaar aan te sluiten.

Pharos, dat voor het rapport met experts, vertegenwoordigers uit de sector en tachtig vluchtelingen sprak, noemt het actief betrekken van vluchtelingen bij het verbeteren van hun gezondheid “de belangrijkste succesfactor”. Gemeenten moeten ‘met’ de vluchtelingen in plaats van ‘over’ hen praten. “Alleen dan versterk je hun gezondheid, veerkracht en zelfredzaamheid op een effectieve manier”, aldus de onderzoekers. Een voorbeeld hiervan is het gebruikmaken van de expertise van vluchtelingen die in hun land van herkomst zelf in de zorg hebben gewerkt.

Kennis over andere culturen belangrijk

Goede toegang tot de gezondheidszorg is cruciaal voor vluchtelingen omdat zij meer gezondheidsrisico’s lopen. De kwaliteit en houding van zorgprofessionals is daarom van groot belang, stelt Pharos. Zij moeten goed kunnen omgaan met verschillen in achtergrond, opleiding en sekse en dat vraagt om kennis van de culturen van de vluchtelingen, zoals de islamitische. Verder moeten de professionals zich kunnen inleven in “wat het betekent om je land, werk en dierbaren te hebben moeten verlaten” om zo een vertrouwensband met de vluchtelingen te kunnen opbouwen.

Een snelle inburgering en het goed leren van de taal zijn factoren die de situatie rond de zorg voor vluchtelingen kunnen verbeteren. Pharos adviseert ook de kosten van de inzet van professionele tolken bij gesprekken met artsen en hulpverleners weer te gaan vergoeden. Zo kunnen in een eerder stadium gezondheidsproblemen bij vluchtelingen worden geconstateerd.