Alzheimerkomedie over Ronald Reagan gaat net iets te ver

Zou hij er zelf niet om hebben kunnen lachen? Ronald Reagan (1911-2004), de 40ste president van de Verenigde Staten, hield wel van een geintje. Na een zware operatie voor darmkanker griste hij een roos uit een vaas, klemde die in zijn gevouwen handen en speelde voor lijk als er bezoek was.

Toch brandt komiek Will Ferrell, die eerder George W. Bush speelde, zich toch maar niet aan alzheimerkomedie Reagan. Althans: twee dagen nadat hij zou hebben toegezegd, liet zijn agent weten dat Ferrell absoluut niet geïnteresseerd was. Wat was tussendoor gebeurd? Wat te voorzien was: heftig protest van Reagans nageslacht. Dochter Patti Davis beschreef in een ontroerende open brief de paniek van haar pa toen hij niet meer wist waar hij was. Zoon Michael twitterde: „Alzheimer is geen humor voor de 5 miljoen mensen die eraan lijden. Hij rooft je geest en daarna vermoordt hij je.”

In het script van Reagan ontdekt zijn staf na de herverkiezing in 1986 dat POTUS seniel wordt. Dus maakt men de voormalige acteur wijs dat hij president speelt in een speelfilm. Meta en gewaagd, maar kan je een ‘hilarische politieke komedie’ op alzheimer bouwen? Zo wordt Reagan van Mike Rosolio omschreven, dat in 2015 hoog op The Blacklist stond, de lijst van scripts die volgens Hollywoodinsiders erom smeken verfilmd te worden.

Over alzheimer, met zijn hulploosheid en verval in slowmotion, mag je best grappen maken, maar als onderwerp leent het zich alleen voor tragedies. Julianne Moore won onlangs een Oscar voor Still Alice; in tranentrekker The Notebook (2004) beweegt een echtgenoot hemel en aarde voor een flits van luciditeit bij zijn geliefde. Om alzheimer lachen is al snel uitlachen. En dat is wreed, zeker als het om een historisch persoon gaat. Iris (2001), waar de briljante schrijfster Iris Murdoch bokkig in de mist verdwijnt, werd zelden op humor betrapt, The Iron Lady (2011), waarin Margaret Thatcher door haar geruïneerde geheugenpaleis dwaalt, al evenmin. Dat die laatste film dementie gebruikte om Thatchers leven fragmentarisch na te vertellen, was al controversieel, maar het leverde een sympathiek portret op.

Op de jaarlijkse Blacklist stonden ooit de scripts voor Slumdog Millionaire, The King’s Speech, Argo, Spotlight en The Revenant. De 225 gerealiseerde Blacklist-scenario’s verdienden samen 19 miljard dollar, 171 Oscarnominaties, 35 Oscars, zo werd vorig jaar berekend. Maar Reagan kan het na het afhaken van Ferrell wel vergeten. Met alzheimer valt niet te spotten.