Spreekkoor in opstand

Jeugdig ongeduld, verzet tegen autoriteiten: korter kan de Duitse beweging Sturm und Drang niet getypeerd worden. Op de vleugels van dit elan schreef Friedrich Schiller het pamflettistische drama Don Carlos (1787). In de versie van regisseur Nina Spijkers (27) is dat stormachtige behouden. Een ensemble van vier acteurs richt zich rechtstreeks tot de zaal. Over vrijheidsverlangen en rechtvaardigheid gaat het. In de titelrol van Don Carlos (Xander van Vledder) concentreert zich het verzet: ooit was zijn stiefmoeder hem als gemalin beloofd, maar zijn vader kaapt haar weg. Gesterkt door het jeugdige idealisme van zijn bondgenoot markies Posa komt hij in opstand.

Zoals in eerdere regies, waaronder Phaedra’s Love, kiest Spijkers voor een extreme vorm. Van Vledder, Justus van Dillen, Linde van den Heuvel en Judith Noyons bedienen zich van een spreekkoor: ze spreken veelal gelijktijdig met een dwingend ritme. De kostuums zijn tijdloos zwart, met fraaie suggestie van royalty. Een prachtige vondst is het decor dat uit een reeks doeken bestaat. Na elk bedrijf scheurt een speler een doek weg, zodat we steeds dieper in het Spaanse hof belanden, de plaats van handeling vol intriges en valse heerschappij. Het anarchistische verzet daartegen geeft Don Carlos spanning, al is de vorm soms te hevig in verhouding tot de inhoud. Maar op de mooiste momenten heeft de voorstelling de wervelende kracht van een geheime samenzwering.