Nederlandse staat maakt ‘risicoprofiel’ Ebru Umar

Veiligheid columnist Premier Mark Rutte maakt zich zorgen over Ebru Umars veiligheid als ze naar Nederland komt. Zij heeft Rutte persoonlijk moeten beloven dat ze zich laat beveiligen, zegt ze. Ze heeft dubbele gevoelens.

De Nederlandse staat heeft een politieliaison afgevaardigd om samen met columnist Ebru Umar een risicoprofiel op te stellen, nadat er zorgen zijn gerezen over haar veiligheid bij terugkeer in Nederland. Dit vertelt Umar in een gesprek met NRC. De columnist

Foto ANP

Metro-columniste Ebru Umar op het strand van Kusadasi, de dag na haar vrijlating. Foto ANP

heeft premier Mark Rutte (VVD) in een persoonlijk gesprek beloofd zich coöperatief op te stellen als beveiliging nodig is.

Ebru Umar werd twee weken geleden opgepakt in Turkije, vanwege een aantal tweets waarin ze de Turkse president Recep Tayyip Erdogan beledigd zou hebben. Umar bracht een nacht door op het politiebureau. Tijdens een voorgeleiding bij de rechter-commissaris bleek dat Umar ‘landarrest’ heeft, totdat Turkije een rechtszaak tegen haar begint. Op de verdenking van ‘belediging’ van de president staat in Turkije één tot vier jaar celstraf.

Vorige week donderdag voerde Umar het gesprek met de Nederlandse politieliaison in Turkije, vertelt ze. Deze bood Umar namens de Nederlandse overheid ook beveiliging aan in Turkije. De ambassade zorgt ervoor dat Umar sinds vorige week permanent vergezeld is van een medewerker.

Umar maakt zich zorgen over haar veiligheid in Nederland, net als premier Rutte. In een persoonlijk gesprek vertelde Rutte aan Umar dat hij een analyse over haar veiligheidssituatie nodig achtte, zegt de columnist. Tijdens haar landarrest in Turkije werd ingebroken in de Amsterdamse woning van Umar. Op social media ontving ze veel bedreigingen, voornamelijk van Turkse Nederlanders.

„De inbraak was een heel gerichte actie op Ebru Umar”, zegt zij. „Het gaat niet om mijn geld, het gaat om de persóón Ebru Umar. Dat is heel bedreigend.”

Mijn leven in Nederland, zoals ik het ken, is voorbij

Umar vindt het moeilijk om beveiliging te accepteren, omdat ze het gevoel heeft dat de mensen die haar bedreigen dan een overwinning boeken. „Ik denk dat degenen die dit op hun geweten hebben het gewéldig vinden dat ik beveiligd zou moeten worden”, zegt ze. „Er is geen grotere vrijheidsberoving dan beveiliging.” Umar kan geen details geven over de manier waarop haar beveiliging in Nederland vormgegeven zal worden.

In 2005 werd Umar al eens eerder beveiligd. Dat was nadat ze in elkaar was geslagen voor haar woning. Dit gebeurde een paar maanden na de moord op Theo van Gogh, haar leermeester, die zij opvolgde als columnist van het gratis dagblad Metro.

In een opinieartikel, vandaag in NRC, schrijft Umar dat ze huiverig is voor haar terugkeer naar Nederland. „Mijn leven in Nederland zoals ik het ken, is voorbij. Over wat er gebeurt als ik in mijn wijk of Amsterdam over straat ga, durf ik niet eens na te denken. Ja, ik voel mij opgejaagd wild, ik bén opgejaagd wild, nota bene in twee landen, en ik zie slechts één manier van handelen: de confrontatie. Nooit, maar echt nooit zal ik vrijwillig naar de slachtbank lopen. Want als je me kapot wilt maken, monddood wilt hebben zo je wilt, zul je daar toch beter je best voor moeten doen.”

De advocaat van Umar diende deze week een bezwaarschrift in tegen haar landarrest. Naar verwachting beoordeelt een Turkse rechtbank dit bezwaarschrift uiterlijk woensdag. Een mogelijke uitkomst is dat zij haar rechtszaak in Nederland mag afwachten. „Ik ben er niet gerust op”, zegt Umar. „Dit is Turkije. Dit is de absolute willekeur.”

Een woordvoerder van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid wil niet ingaan op individuele casussen, maar bevestigt dat er „indien in het geval van mevrouw Umar maatregelen nodig zijn, deze zullen worden getroffen”. De woordvoerder stelt verder dat de overheid ingrijpt „indien sprake is van een dreiging waar burgers zich zelf niet tegen kunnen weren”.

Een woordvoerder van premier Rutte wil niet reageren: „De Rijksvoorlichtingsdienst doet geen mededelingen over de veiligheid van individuen.”