De beste klimmer – bevroren in de tijd

Zestien jaar geleden werd Alex Lowe bedolven onder een lawine. De beste bergbeklimmer van de wereld is nu teruggevonden.

Alex Lowe in 1999, toen hij een ijswand in de Hyalite Canyon nabij zijn woonplaats Bozeman, Montana, beklom. Foto Kristoffer Erickson/AP

Hij was de Johan Cruijff onder de klimmers. Avontuurlijk, eigenzinnig, onnavolgbaar. Alex Lowe werd alom beschouwd als de beste bergbeklimmer van de wereld. Je had klimmers, er waren goede klimmers en exceptioneel goede klimmers. En je had Alex Lowe.

Ruim zestien jaar geleden, in oktober 1999, werd de Amerikaan bedolven onder een lawine van ijs en sneeuw, hoog op de flanken van de Shishapangma, een van de reuzen in het Tibetaanse deel van de Himalaya.

Vorige week, op 27 april, werd het lichaam van Lowe, en dat van cameraman David Bridges, ontdekt door een Zwitsers-Duits klimduo in het smeltende deel van een gletsjer op de berg. De lichamen en de rugzakken waren nog ingevroren in het blauwe ijs, maar niet ver meer van de oppervlakte.

De twee waren in september 1999 samen met klimvriend Conrad Anker op pad gegaan voor de beklimming van de Shishapangma, met zijn 8.013 meter hoogte de veertiende piek op aarde.

Op 5 oktober, drie weken na hun vertrek, sloeg het noodlot toe op 5.800 meter hoogte. Een klomp van ijs en sneeuw, 150 meter breed, brak van een gletsjer honderden meters boven hen af en raasde op het drietal neer. Aanvankelijk dachten ze dat de ijsmassa aan hen voorbij zou gaan, Bridges begon het schouwspel zelfs te fotograferen. Maar Lowe zag dat het mis was, en schreeuwde naar zijn maten dat ze moesten rennen voor hun leven.

Anker brak een paar ribben maar overleefde de lawine, en zette een zoekactie op touw die twintig uur duurde. Maar de twee werden nooit meer teruggevonden. Tot vorige week, zestien jaar na hun dood.

De Zwitser Ueli Steck en zijn Duitse collega David Göttler, op zoek naar een nieuwe route langs de zuidwand van de berg, stuitten op de twee lichamen. Een beschrijving van de kleding en de rugzakken, was genoeg voor Anker om zijn twee overleden collega’s te identificeren.

Lungs with Legs’ werd Lowe wel genoemd, vanwege zijn ongeëvenaarde uithoudingsvermogen. „We zitten allemaal op een bepaald niveau. En dan heb je Alex”, zei Anker destijds in The New York Times, na Lowe’s dood. Zoveel beter was hij als klimmer, vergeleken met de rest.

Lowe klom alles – kon ook alles, met ijs, met rotsen, met sneeuw. Hij ontdekte nieuwe routes, bedwong pieken die anderen als onmogelijk terzijde hadden geschoven, van Wyoming tot Kirgizië, van Argentinië tot Pakistan.

Twee keer bedwong hij de Mount Everest, evenals de K2 in het Pakistaanse deel van Kashmir, de Annapurna in Nepal, bergen op Antarctica en de iconische rots van Yosemite National Park in Californië, El Capitan.

En Lowe daalde, als het even mogelijk leek, af op ski’s. Zelf had hij niet veel op met alle complimenten over zijn uitzonderlijke kwaliteiten. „De beste klimmer is degene die het meest lol beleeft”, zei hij eens.

Ook op de berg waarop hij op 40-jarige leeftijd de dood vond was hij van plan naar beneden te skiën van 8.000 meter hoogte, samen met Bridges.

Gevaarlijke reddingsoperaties

Zijn reputatie was mede gebaseerd op een aantal gevaarlijke reddingsoperaties waar hij aan meedeed. Zo hielp hij mee bij de redding van een groep Spaanse klimmers die in 1995 op 6.000 meter hoogte vier dagen vast zaten op de flanken van de Denali in Alaska, de hoogste berg van Noord-Amerika.

De derde man van het trio dat in 1999 werd bedolven door de lawine op de Shishapangma, Conrad Anker, was zelf ook een grote naam onder klimmers. Hij had enkele maanden voor het drama in Tibet op de Mount Everest het lichaam gevonden van George Mallory, de Britse klimmer-avonturier die in 1924 was verdwenen bij een poging de berg als eerste te bedwingen.

Anker woont al jaren in Bozeman, Montana, ook de woonplaats van Lowe. In 2001, twee jaar na zijn verdwijning, trouwde Anker met diens weduwe Jennifer. Samen runnen ze de Alex Lowe Charitable Foundation, die zich onder meer inzet voor de slachtoffers van de aardbeving in Nepal, vorig jaar.

Op de laatste pagina van het boek Forget Me Not van Jennifer Lowe over die episode in haar leven schreef ze enkele jaren geleden: „Alex zal op een dag uit de gletsjer smelten, en ik kijk er niet naar uit.”

In een reactie op de vondst van haar toenmalige echtgenoot zei ze op de website van haar stichting: „Alex en David verdwenen, ze waren bevroren in de tijd. Zestien jaren zijn gepasseerd, en nu zijn ze gevonden. We zijn dankbaar.”

In 2005 werd in Montana een piek vernoemd naar Alex Lowe, de man die als kind tegelijk leerde klimmen en lopen. Zelf bedwong hij de berg die werd omgedoopt tot de Alex Lowe Peak, in Gallatin National Park, in het voorjaar van 1997. Voordat hij met een klimmaat op ski’s naar beneden suisde. Want het ging uiteindelijk om de lol.