Het bewijs wees naar Simpson, maar de beeldvorming won

Tv-serie Huiveringwekkend goed rechtbankdrama over de zaak-O.J. Simpson kiest geen partij. Pas op met te snel oordelen, lijken de makers te zeggen

Cuba Gooding jr. als O.J. Simpson enCourtney B. Vance als zijn advocaat Johnnie Cochran in de serieThe O.J. Simpson Trial. Beeld FX

De tiendelige tv-serie American Crime Story: The O.J. Simpson Trial moet het niet van de onverwachte plotwendingen hebben. Wie de jaren negentig bewust heeft meegemaakt, kent het verhaal van O.J. Simpson. De achtervolging in zijn witte Bronco op de snelweg van Los Angeles, waarvoor zelfs de NBA-finale moest wijken. Het gepruts met de handschoen in de rechtszaal, de euforische zucht van de voormalige football-ster na zijn vrijspraak. Het zijn collectieve herinneringen geworden, van dezelfde orde als Monica Lewinsky of de vrijlating van Nelson Mandela. We weten precies wat er gaat gebeuren.

Wat The O.J. Simpson Trial (in de VS: The People v. O. J. Simpson) zo huiveringwekkend goed maakt, is niet alleen het fenomenale acteerwerk van vooral Cuba Gooding jr. (O.J.) en Sarah Poulson (openbaar aanklager Marcia Clark).

De serie gaat over beeld. Hoe groot is de invloed van beeldvorming op ons leven? Het drama van O.J. Simpson speelt zich af tegen het decor van Hollywood, waar mensen de rol zijn die ze spelen.

Met een vette knipoog naar vandaag speelt de familie Kardashian een rol in de serie. Simpsons advocaat Robert Kardashian, gespeeld door David Schwimmer (Ross uit tv-serie Friends), moet keer op keer zijn naam spellen voor journalisten. Thuis schreeuwen zijn kinderen, de tv-royalty van vandaag, hun achternaam naar de televisie. De Simpson-zaak was de doorbraak van de macht van de celebrities.

De serie speelt zich af in Hollywood, waar mensen de rol zijn die ze spelen

Wie niet aan uiterlijk vertoon meedoet, is verloren. Marcia Clark, de hardwerkende, tragische aanklager, deed er niet aan mee. En we weten hoe het haar verging. Het leek zo’n simpele klus voor Clark, een alleenstaande moeder. Alles wees erop dat Simpsons ex-vrouw Nicole Brown Simpson en haar vriend Ron Goldman door de sportvedette en tv-ster waren vermoord. Al het bewijs wees naar O.J. Simpson. Hij hoefde alleen nog maar even veroordeeld te worden.

Maar beeldvorming nam bezit van deze zaak. Marcia Clark, die daar volgens de interpretatie van de makers vanaf het begin ongevoelig voor was, leverde al snel een verloren strijd. Zij zag in Simpson een moordenaar, en een moordenaar moet een straf krijgen.

Daarmee zag ze de zaak te eendimensionaal. Het sterrenteam van O.J. Simpson slaagde erin de discussie anders te framen. Het ging niet om de schuld van één man, maar om ras, en de problematische geschiedenis van het politiekorps in Los Angeles met de zwarte gemeenschap.

Ondanks Simpsons protest („Ik ben niet zwart, ik ben O.J.!”) slaagde advocaat Johnnie Cochran (Courtney B. Vance) erin de discussie te kantelen. Als kijker word je niet gedwongen partij te kiezen. Je wordt er eerder bewust van gemaakt dat er, zoals de makers het zelf onlangs verwoordden, „twee Amerika’s” zijn: „Wit en zwart Amerika hebben een heel andere perceptie van het leven.”

De beginscène van de serie is de politieaanval op de zwarte Rodney King, in het Los Angeles van 1991. Pas op met te snel oordelen, lijken de makers te willen zeggen. Dit was het beeld dat veel zwarte Amerikanen in hun hoofd hadden toen het proces speelde.