Elf, twaalf terroristen zijn genoeg

Bij Trinité d’Estienne d’Orves stopt de metro plotseling. Het licht gaat uit. Over de intercom wordt onverstaanbaar, maar druk geconverseerd. „Even geduld”, zegt de machinist. „Sans peur, wees niet bang.” Minutenlang is het doodstil in de coupé. Passagiers kijken elkaar met opgetrokken wenkbrauwen aan. Dan springen de lichten aan en schokt het voertuig voort.

Parijs ziet eruit als altijd. Vanuit Montmartre zien we de engel met de harp op het dak van de Opéra glinsteren in de zon. Op straat verkopen kinderen lelietjes van dalen ter gelegenheid van 1 mei. In de koffietentjes zitten nog dezelfde ongeschoren jongens met warrig haar en dezelfde meisjes, net iets hipper dan de Amsterdamse, met tweedehands designerjasjes aan en rode lippenstift.

Maar elke metro is op elk moment van de dag, door de week en in het weekend, leger dan normaal. Je kunt altijd zitten. In het anders overvolle ontbijtcafé worden we onmiddellijk geholpen, net als in de restaurants. Bij de entree van het Louvre staan detectiepoorten opgesteld. De straten rondom het Élysée zijn sinds „zeventien maanden” permanent afgesloten, zegt een van de agenten van de gendarmerie nationale. De nachtportier van het hotel wijst op de zwarte BMW’s die door de smalle straten rijden en op de mannen die twee aan twee door de wijk lopen: politie in burger. In het centrum lopen overal militairen met kalasjnikov.

De stad die in zoveel lijkt op die van ons – van het publieke fietsenplan tot de stadspaleizen – maar dan groter, ziet er machteloos uit. „Frankrijk, de grote democratie, oogt als een politiestaat”, zei de linkse presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon (de Franse Bernie Sanders) zondag in het actualiteitenprogramma 12/13 Dimanche. „Zij beantwoordt geweld met geweld. De angst neemt hysterische vormen aan.” Op twee Parijse pleinen spreken Marine Le Pen én haar vader „iedereen die niet bang is voor IS” toe.

Wat is er weinig voor nodig om een samenleving van karakter te doen veranderen

Wat is er eigenlijk weinig voor nodig om een samenleving van karakter te doen veranderen. Geen leger, elf, twaalf terroristen.

Ingrid Carette, manager van Tiffany in Galeries Lafayette, legt een vinger op haar lippen. De kapitaalkrachtige toeristen blijven weg, zegt ze zacht. „De Aziaten.” Deze week komt ze in Amsterdam verkopers van de nieuwe Tiffany-vestiging in De Bijenkorf instrueren. „Daar gaat het alleen maar beter.”

Vijf jaar geleden vergaapte ik me met mijn dochters in Galeries Lafayette aan een kalfsleren tas in de inpandige Prada-winkel. Links en rechts van ons mochten Japanners en Chinezen voorgaan, die stapels tassen kochten. Wij moesten wachten.

Nu worden we onmiddellijk binnengelaten. En in de hoofdvestiging van Chanel, rue Cambon, biedt de verkoopster ons vriendelijk een kopje koffie aan.