Documenten onderhandelingen TTIP gelekt

Greenpeace zegt de documenten maandag openbaar te maken. Ze zouden een inkijkje geven in de pijnpunten tussen de EU en de VS.

Een pro-TTIP-banner in Hannover tijdens het bezoek van Obama. Foto Wolfgang Rattay / Reuters

Als Europa niet meer landbouwproducten van de Verenigde Staten aankoopt, wil de VS het niet makkelijker maken voor Europese fabrikanten om hun auto’s naar Amerika te exporteren. Dat is één van de pijnpunten bij de onderhandelingen over het omstreden Transatlantische Handels- en Investeringspartnerschap (TTIP), waar de VS en de EU al tijden over onderhandelen.

Milieuorganisatie Greenpeace heeft gelekte documenten in handen die het zegt maandag te openbaren. Verschillende media, waaronder RTL Z en de Süddeutsche Zeitung hebben de documenten al in kunnen zien.

Volgens Greenpeace zou met name uit de documenten blijken dat grote bedrijven bij de onderhandelingen tussen de VS en de EU zijn aangeschoven, terwijl burgers niet mogen meepraten. Verder maakt Greenpeace zich zorgen dat nergens in de onderhandelingen gesproken zou worden over het recht om handel te beschermen als het anders negatieve gevolgen heeft voor mens en milieu.

Lees ook over de laatste onderhandelingen: ‘Amerikanen moeten nu bewegen’

Ja, mits, of nee, tenzij

Ook zou er volgens de Süddeutsche Zeitung in de documenten staan dat het beginsel dat EU-landen hebben over gevaarlijke stoffen wellicht wordt geschrapt. De EU heeft bepaald dat iets al niet op de markt mag komen, zoals genetisch gemodificeerd voedsel, als er slechts een risico bestaat dat het gevaarlijk is.

In de VS kan iets alleen niet op de markt komen als het wetenschappelijk bewezen is dat iets zeker schadelijk is. Daarom zijn in de EU zo’n 1.300 chemicaliën verboden bij cosmetica, maar in de VS maar elf.

ISDS

Een ander onderdeel waar nog lang geen overeenstemming over is bereikt is ISDS, het onderdeel van het verdrag dat gaat over arbitrage bij geschillen met bedrijven in verschillende landen. ISDS maakt het mogelijk dat bedrijven achter gesloten deuren voor speciaal benoemde rechters landen aanklagen als nieuwe regels hun winstverwachting drukken.

De EU wil dat er een openbaar permanent hof komt dat beslissingen moet nemen over geschillen, met daarin permanente rechters en de mogelijkheid in beroep te gaan.

De straat op

Afgelopen vrijdag werd een dertiende ronde van onderhandelingen tussen de VS en de EU over TTIP afgerond in New York. De onderhandelaars hopen voor het eind van het jaar een akkoord gesloten te hebben, maar veel dossiers bevinden zich nog niet in de afrondende fase. De documenten die nu gelekt zijn, dateren van voor de laatste onderhandelingsronde.

Bij het bezoek van Obama aan Duitsland vorige week, benadrukte de Amerikaanse president nogmaals het belang van TTIP. 25.000 Duitsers gingen de straat op in Hannover om tegen TTIP te demonstreren.