Initiator referendum schreef boek dat geweld verheerlijkt

Een van de bedenkers van het recente Oekraïnereferendum heeft onder pseudoniem een boek geschreven dat het afschaffen van mensenrechten en het bewapenen van burgers tegen de eigen staat bepleit. Ook verdedigt het boek slavernij, een onderworpen positie van de vrouw, discriminatie van minderheden en lijfstraffen. De Holocaust wordt beschreven als „grotesk”, maar ook als „vanuit een esthetisch oogpunt […] aantrekkelijker en fascinerender dan een barbaarse slachting in Rwanda”.

Het boek, dat leest als een politiek essay, is geschreven door Pepijn van Houwelingen, zo bevestigt hij desgevraagd. Volgens Van Houwelingen, die als onderzoeker bij het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) werkt, vallen de gedachten in het boek, net zoals in andere fictiewerken „uiteraard niet samen met de auteur”, zo laat hij schriftelijk weten. „Mijn schrijverschap staat volledig los van mijn eigen (al dan niet politieke) opvattingen.”

Van Houwelingen, lid van het Burgercomité EU, werd bekend als eerste initiatiefnemer van het referendum. Het boek, Oneigentijds, is geschreven onder het pseudoniem Vossius. Dat is tevens de naam van de hoofdpersoon.

De radicaalste en gewelddadige elementen in het boek zijn inderdaad niet terug de vinden in openbare uitlatingen van Van Houwelingen. Wel is er overlap tussen zijn politieke analyses en die van Vossius. Zoals de afkeer van de Nederlandse ‘elite’, die volgens zowel Van Houwelingen als de hoofdpersoon van het boek schuldig is aan een heel scala van problemen. Beiden verwijten die elite dat ze voor hun eigen gewin macht hebben afgedragen aan de Europese Unie.

Opmerkelijk is dat hoofdpersoon Vossius het gebruik van referenda bepleit om het „gezonde volksgevoel” te verzilveren in de strijd tegen de elite en ‘Brussel’. Een van de centrale theses in het boek is dat een gebrek aan burgerparticipatie de democratie vernietigt. Van Houwelingen houdt zich bij het SCP bezig met het onderwerp burgerparticipatie.

In een reactie zegt het SCP dat het „vrijheid van meningsuiting een groot goed vindt”. Vanwege het activisme van Van Houwelingen is al „enige tijd” met hem afgesproken dat hij geen onderzoek mag doen naar onderwerpen die met referenda of de EU te maken hebben.