Ook bij geboorte is de dood niet ver weg

Verdriet om een doodgeboren baby is er altijd. Aanvaarden dat het fout ging, is moeilijker dan boos zijn omdat je niet bent doorverwezen, schrijft Willy Heessels.

Diepe bewondering heb ik voor de ouders van Mikki, dat ze zo vrij kort na hun afschuwelijke ervaring van een doodgeboren kind zo’n doorwrocht stuk erover kunnen schrijven en vooral hun eigen emoties erin nauwelijks aan de orde laten komen (Het is een prachtig kind. Waarom is hij overleden? Door Jop de Vrieze en Zvezdana Vukojevic, NRC 23 april).

Alleen, hun artikel zou niet bestaan zonder hun verdriet, zonder hun speurtocht naar het waarom van hun lot.

Als moeder van een doodgeboren kind heb ik geheel andere ervaringen en mis een en ander in het verhaal. Zo is bijvoorbeeld nauwelijks aandacht besteed aan de verschillen van inzicht tussen vroedvrouwen die over het algemeen genomen bevallen als iets natuurlijks zien, en de vrouwenartsen waarbij je automatisch terechtkomt als er ook maar iets duidt op een ‘risicozwangerschap’.

En ik heb de indruk dat steeds minder vrouwen nog de keus krijgen om thuis te bevallen, ook al zijn ze gezond.

Steeds vaker beland je als zwangere vrouw in het medische circuit. Bij hun eventuele tweede zwangerschap zullen de ouders van Mikki ervaren dat dit niet leuk is. Aan de ene kant zullen ze blij zijn met de geruststellende woorden van hun arts (en hun omgeving). Iedereen denkt immers dat je daar beter af bent, mocht er onverhoopt toch weer wat mis gaan.

Aan de andere kant dragen al die zorgende mensen en moderne apparatuur er allerminst toe bij dat je weer op je eigen lichaam durft te vertrouwen. Het vertrouwen dat je zelf deze zwangerschap wel tot een goed einde kunt brengen. Dat zelfvertrouwen dat zo broodnodig is om nog enigszins van je bolle buik en je schoppende kind te genieten.

Zo’n tweede keer bevallen is zwaarder. Wat als het weer fout gaat? Wat als het kind niet gezond is?

We maken steeds de denkfout dat al die medici ervoor horen te zorgen dat dood en ziekte op een afstand blijven en dat ze dat ook kunnen. Dat is niet zo. Niet veel toekomstige ouders zullen voor de derde maand ruchtbaarheid geven aan hun kind in wording. Het kan immers misgaan. Dat hebben ze ooit eens ergens gelezen; net als dat de kans dat het goed gaat daarna veel groter is. Na de twintigwekenecho is het allemaal echt en begint het genieten.

Een gezond kind krijgen is niet vanzelfsprekend

Ik gun iedereen zijn roze wolk, maar die kan echt ook ver daarna nog plotseling leegregenen. Een gezond kind krijgen is niet vanzelfsprekend. Ter geruststelling: de kans dat het wel allemaal goed gaat, is groot als je niet in de risicogroep valt en ook als je dat wel doet. Aan cijfers waag ik me niet. Als het je zelf overkomt, tellen die niet.

Het is en blijft erg een doodgeboren kind te krijgen. Het is nog erger als je een scenario krijgt voorgeschoteld van mogelijk goede afloop als er wel op tijd was doorverwezen (monitoren, longen laten rijpen en te vroeg halen).

Was Mikki dan gezond ter wereld gekomen of was de schade door de te kleine placenta dan al onomkeerbaar?

Vaak lost de natuur onvolmaaktheid al vrij vroeg in de zwangerschap op met een miskraam. Doet ze dit niet, dan komt er een (ernstig) ziek kind ter wereld of een dood. Wat is wreder?

Ik heb makkelijk praten. Ik heb inmiddels twee volwassen kinderen die daarna nog geboren werden. Ik werd op tijd doorgestuurd door een ervaren vroedvrouw die wel mat en een keurige groeicurve bijhield.

Zij vertrouwde het niet en vond het kind te klein. In het ziekenhuis wees de echo anders uit. Ik had de keus tussen thuis en in het ziekenhuis bevallen. Ik was me half dood geschrokken en koos prompt voor het laatste.

De zekerheid waar ik voor dacht te kiezen, bleek een schijnzekerheid: bij de eerste weeën ging het fout. Waar ging het fout? De natuur, zo u wilt God of noodlot besliste anders. Dat aanvaarden is moeilijk. De zoektocht naar het waarom en de conclusie trekken dat er niet vaak genoeg wordt doorverwezen, is makkelijker. De dood ten koste van alles willen voorkomen, moet je in mijn ogen niet willen.

Dit stuk zal misschien wel wonden openrijten en leiden tot boze reacties. Laat ze doordacht zijn en vergeef me.