Kaal zijn hoeft niet meer

Mannen worden kaal. Dat confronteert hen met „verval”. Haartransplantaties zijn steeds minder ingrijpend, en steeds minder een taboe.

Foto Nelly Oliha

Bang om kaal te worden is fotograaf Arjan Benning eigenlijk nooit geweest. Zijn moeder was kapster en zei altijd dat zijn haar zo dik was dat hij niet kaal zou worden. Toch gebeurde het. Vanaf zijn vijfendertigste begon hij steeds grotere inhammen te krijgen. „Dat vond ik nog wel cool, een beetje zoals Bruce Willis vroeger.” Maar toen rond zijn kruin ook een kale plek ontstond, vond hij dat minder leuk. Eerst kon hij zijn haar nog wel strategisch over de plek heen kammen. „Maar als ik foto’s van mezelf zag op Facebook dacht ik: Jezus, ik word echt kaal.”

Nu zitten op het hoofd van de Amsterdamse Benning (44) grote rode plekken. Zijn haar is gemillimeterd, sommige haartjes langer dan de andere. De inhammen zijn kaal, op een paar kleine puntjes na. Hij buigt voorover om zijn kruin te laten zien. „Groeit er al wat? Er zouden nu stoppels moeten staan.”

Een maand geleden heeft Benning een haartransplantatie ondergaan. Vanaf de achterkant van zijn hoofd zijn 2.350 haarzakjes verplaatst naar zijn inhammen en kruin. Het resultaat laat nog even op zich wachten: na de behandeling duurt het 12 maanden voordat een volle bos gegroeid is. Of hij zich nu echt beter voelt sinds de behandeling, kan Benning daarom nog niet zeggen. Hij voelt zich vooral een crimineel. „Na de behandeling had ik over mijn hele hoofd bloeduitstortingen en rode vlekken. Ik zag eruit als een boxer, een boef. Op de terugweg van de kliniek werd mijn auto meteen gescand door de politie.” Echt beter nog niet dus. Maar wel hoopvol.

Steeds meer mannen doen een haartransplantatie. Dat blijkt uit een rondvraag langs vijftien klinieken verspreid over Nederland. Allemaal zeggen zij de laatste tien jaar een toename te zien in het aantal haartransplantaties. Meestal een sterke. Daar is het grote aantal mannen dat voor een haartransplantatie uitwijkt naar landen als Turkije, waar de behandeling veel goedkoper is, nog niet bij inbegrepen.

Er openlijk voor uitkomen

Volgens de artsen denken mannen de laatste tijd meer aan hun uiterlijk en zijn cosmetische ingrepen – voor zowel mannen als vrouwen – steeds minder taboe. BN’ers als voetballer Wesley Sneijder, trainer Ronald de Boer en royaltykenner Peter van der Vorst, die openlijk voor hun haartransplantatie uitkomen, maken de behandeling al dan niet bewust bespreekbaar.

Benning heeft zijn transplantatie laten doen bij ABC Clinic in Breda. Ook eigenaar Jorn Kielman (39) ziet de laatste jaren steeds meer mannen binnenkomen die iets aan hun kaalheid willen doen. Haar is voor mannen heel belangrijk, zegt Kielman. „Kaal worden is een teken van verval en vergankelijkheid.” Een haartransplantatie kost tussen de twee- en zevenduizend euro, afhankelijk van de hoeveelheid haar die verplaatst moet worden.

Het kwalitatief steeds beter worden van het eindresultaat zou bijdragen aan de toename van haartransplantaties. Met name de FUE-behandeling die sinds 2005 beschikbaar is in Nederland, waarbij individuele haarzakjes van de achterkant van het hoofd worden verplaatst naar de kale plekken, belooft een goed en natuurlijk resultaat. Bovendien is deze behandeling minder ingrijpend dan de FUT-behandeling die voor 2005 de standaard was. Daarbij verwijdert de arts een strook huid van ongeveer 1,5 centimeter aan de achterkant van het hoofd, trekt met een hechtdraad de huid naar elkaar toe, haalt vervolgens de haren één voor één uit de verwijderde huidstrook en plaatst ze op de kale plek. De man houdt bij deze behandeling zijn leven lang een litteken van oor tot oor. De FUE-behandeling is dus een stuk minder ingrijpend – zonder snijden – en minder zichtbaar.

De FUE-behandeling onderging ook Stefan (32) uit Leeuwarden. Hij vond het vervelend dat zijn haar aan de voorkant dunner werd. „Elke keer dat ik naar de kapper geweest was, baalde ik. Het wordt steeds minder, dacht ik dan.” Nu, een kleine twee jaar na zijn behandeling, voelt Stefan zich aanmerkelijk beter en zelfverzekerder. „Dat komt vooral doordat ik niet meer constant met mijn haar bezig ben. Ik weet dat het er is.”

Hoewel hij enthousiast is over de behandeling, loopt Stefan zeker niet te koop met zijn haartransplantatie. Ja, zijn vriendin had hij het wel verteld. Maar verder bijna niemand. Zijn achternaam heeft hij dan ook liever niet in de krant. Direct na zijn behandeling plande hij twee weken vakantie in om het haar te laten groeien. Maar eenmaal terug op kantoor zagen zijn collega’s al snel dat er iets veranderd was.

Want hoe ver de technieken ook ontwikkeld zijn, een haartransplantatie houdt je – anders dan bijvoorbeeld een botoxbehandeling of ooglidcorrectie – maar moeilijk verborgen voor de buitenwereld. Voor een optimale FUE-behandeling moet het haar eerst worden gemillimeterd. De rode bloedkorstjes van de transplantatie laten pas na tien tot veertien dagen los. De eerste twee weken is de ingreep dus nog duidelijk zichtbaar – reden voor veel mannen om net als Stefan direct na hun behandeling een lange vakantie in te plannen. Maar ook de periode daarna zal het opvallen dat je haar een stuk korter is. Bovendien is ook het eindresultaat moeilijk te verbergen: ineens heb je een volle kop haar. Leg dat maar eens uit.

Alles op Instagram

Benning besloot, anders dan Stefan, compleet open te zijn over zijn ingreep. Op zijn Instagram- en Facebookaccount postte hij foto’s van elke fase: Benning die kaalgeschoren wordt; Benning in de behandelkamer; Benning met dikke bloedkorsten op zijn hoofd. Hij kreeg vervolgens tal van berichten van mannen die ook een haartransplantatie overwegen. „Die wilden dan weten hoe het gegaan was, of het pijn deed, hoeveel het kost. Ik vond dat wel grappig.”

Kielman van ABC Clinic onderging zelf ook een haartransplantatie. Twee keer zelfs. De eerste al op zijn eenentwintigste. Hij verloor al vroeg veel haar en woonde in Rotterdam, volgens Kielman de slechtst mogelijke woonplaats voor mannen met een haarprobleem. „Het waait daar namelijk altijd. Bij elk windstootje zag je mijn inhammen.” Vrienden maakten grappen over zijn kale plekken en sliertige kuif. Nu, achttien jaar later, heeft Kielman een volle bos, en worden die vrienden zelf haarloos. Net als bij Benning sturen ze hem berichten om te informeren: hoe werkt zo’n transplantatie nou precies, en zou het ook iets voor mij zijn?

De gevallen van Benning en Kielman laten zien hoe de interesse van mannen naar een haartransplantatie toeneemt. Sterft de kale man uit? Waarschijnlijk niet, zegt Kielman. Niet iedereen is geschikt voor een haartransplantatie. Té kale mannen komen niet aanmerking, er moet nog genoeg haar op het achterhoofd groeien. Kielman: „Van een kale kip kun je niet plukken.” En kaal zijn is tegenwoordig best hip, zegt Benning. Zeker in combinatie met een volle baard. En mocht je die nou ook missen, dan kan je altijd nog een baardtransplantatie overwegen.