Het proces van ons leven wordt uitbesteed

De burger van nu is al ontdaan als zijn of haar smartphone kapot is, of verdwenen. Het voelt als ‘amputatie’ of erger. Alles weg! Dat gevoel ontstaat waarschijnlijk niet door informatieverlies, het is de schrik van een plotseling isolement. Het is het proces van ons eigen leven dat ruw wordt doorbroken door plotselinge afwezigheid van een elektronische uitbreiding van ons lichaam en ons brein.

Hoe erg moet dat wel niet worden als die grote omslag werkelijkheid wordt waarover Bennie Mols schrijft, verderop in deze bijlage: de Grote Doorbraak van de nieuwe lerende software. We kunnen dan onze software gaan opvoeden als een kind, niet door gedetailleerde regels op te leggen maar door dingen voor te doen. Niet langer hoeven moeilijke situaties vooraf precies te worden beschreven of in exacte regels gevangen. Allerlei dagelijkse menselijke routines liggen nu open voor bruikbare adviezen door slim om zich heen kijkende hulpsoftware.

Hoe dat afloopt schetst sf-schrijver Charles Stross in zijn roman Accelerando (2005). Hij beschrijft een hyper-kapitalistische wereld waarin autonome, ooit als experiment in computers geuploade breinen de beurs beheersen. De menselijke hoofdpersoon is haast oppermachtig dankzij persoonlijke software die hem via zijn bril voortdurend adviseert en op het juiste pad houdt. Halverwege het boek verliest de hoofdpersoon zijn bril. En daarmee zijn slimheid én zijn persoonlijkheid.