De ogen staan stil als de pronkende pauw zijn staart beweegt

Foto Roslyn Dakin PLOS ONE

Prachtig, die intense kleuren en hypnotiserende pauwenogen. Maar een pauwenstaart stilletjes bewonderen kan alleen op een foto. Een pronkende pauw laat zijn staart wapperen en beven, om pauwenvrouwtjes te betoveren.

Charles Darwin vermoedde dat pauwen hun staart laten trillen vanwege het zachte, ruisende geluid dat daarbij ontstaat. De vibratie zou toch niets toevoegen aan de schoonheid van het pauwenkleed?

Canadese biologen denken van wel. Deze week laten ze zien dat als de pauw zijn staart beweegt, de pauwenogen perfect stilhangen. Dat levert een indrukwekkend schouwspel op: roerloze pauwenogen op een flonkerend gordijn van groen (PLOS ONE, 27 april).

Pauwen bewegen hun pronkveren met staartpennen. Die zitten nog achter de waaierstaart. Andere vogels gebruiken hun staartpennen om te manoeuvreren, maar de pauw laat er zijn waaierstaart mee trillen door er tegenaan te wrijven. Intussen trippelt hij op zijn pootjes heen en weer.

Een pauw kan een wapperopvoering ongeveer 25 minuten volhouden. In het broedseizoen wappert een pauw gerust honderden uren. Een intense inspanning, zeker omdat de pauw ook zijn veren overeind moet houden. De biologen hebben deze balts met een hogesnelheidscamera gefilmd.

Gemiddeld trillen de pauwenveren 25,6 keer per seconde. Toen de onderzoekers pauwenveren in het lab bij deze frequentie lieten vibreren, zagen ze dat de pauwenogen perfect stil hingen. Bij frequenties tussen 20 en 30 hertz is een pauwenveer als een resonerende gitaarsnaar, met knooppunten die niet of nauwelijks trillen. De pauwenogen zitten bij die knooppunten in de buurt.