Politie arresteert 400 betogers bij ledencongres AfD Stuttgart

Op het congres van de rechts-nationalistische partij wordt dit weekend onder meer gesproken over een minarettenverbod.

Een betoger tegen de AfD wordt door de ME afgevoerd. Foto: REUTERS/Wolfgang Rattay

Onder massale politiebewaking komt vandaag in Stuttgart de rechts-nationalistische partij AfD bijeen voor haar ledencongres. Betogers, de armen in elkaar gehaakt, probeerden de toegang tot het congresgebouw vanochtend te blokkeren. De politie verrichte daarbij volgens AP ongeveer vierhonderd arrestaties. De betogers blokkeerden een nabijgelegen snelweg en staken autobanden in brand. Ondanks de betoging waren vele honderden AfD-leden al ruim voor het begin van de bijeenkomst binnen.

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel Spreekkoren. Oproerpolitie. Helikopters in de lucht. Demonstranten proberen toegang partijcongres AfD te blokkeren. https://t.co/U2eOm1qIC7

De AfD, die pas drie jaar bestaat en is ontstaan uit verzet tegen de euro, kwam in maart bij deelstaatverkiezingen als grote winnaar uit de bus. In Saksen Anhalt haalde de jonge partij zelfs een kwart van de stemmen, waarmee ze na de CDU de grootste werd. In de helft van alle deelstaatparlementen is de AfD nu vertegenwoordigd, maar nog niet in de Bondsdag. Ook heeft ze nog geen beginselprogramma. Over een ontwerpprogramma dat voorligt, en daarmee de koers van de partij, moet het tweedaagse congres dit weekeinde beslissen. Er worden 2.000 leden verwacht.

Twee richtingen binnen AfD

Vooral de kritiek op het vluchtelingenbeleid van bondskanselier Merkel heeft de populariteit van de partij in Duitsland vergroot. Steeds meer zet ze zich ook af tegen de islam. Zo zal vandaag en morgen gesproken worden over een minarettenverbod, en de vraag of de zin “De islam hoort niet bij Duitsland” in het beginselprogramma moet komen te staan. Verschillende partijprominenten hebben de afgelopen weken verklaard dat de islam geen religie is maar een ideologie, en bovendien in strijd is met de Duitse grondwet.

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel Oproerpolitie massaal aanwezig om partijcongres AfD in Stuttgart te beschermen https://t.co/bxpM8jhMzh

De afgelopen maanden hebben zich twee vleugels in de partij gemanifesteerd. De vraag is of dit weekeinde één dan die twee zich als dominante stroming weet door te zetten. Een radicale groep wil verzet tegen de islam tot centrale kwestie maken, en doet harde uitspraken over vluchtelingen, wier komst naar Duitsland zo nodig met wapens verhinderd moet worden. Onder hen zijn de vicevoorzitters Beatrix von Storch en Alexander Gauland.

Daarnaast is er een groep, vooral in de westelijke deelstaten, die probeert een wat gematigder lijn te volgen. Onder hen is co-voorzitter Jörg Meuthen uit Baden-Württemberg. Zij willen dat de AfD zich ook profileert op andere terreinen – zoals gezinspolitiek, kritiek op de Europese Unie, hervorming van het pensioenstelsel.

Positie Frauke Petry

Partijleider Frauke Petry schippert tussen die vleugels. Afgelopen week zei ze dat ze haar aanblijven na de Bondsdagverkiezingen van 2017 afhankelijk maakt van “waar de partij dan staat”. Dat werd door veel commentatoren gezien als een waarschuwing aan haar partijgenoten niet te veel naar rechts op te schuiven. Een compleet moskeeverbod “kan niet het doel van de AfD zijn”, zei ze onlangs. Ook is ze niet voor een uittreding uit de NAVO, zoals sommigen in de partij bepleiten. Veel prominenten staan een toenadering tot Rusland voor, en willen de sancties tegen dat land schrappen.

De positie van Petry is niet sterk. Haar solistische optreden heeft kwaad bloed gezet in de top van de partij. Extra gecompliceerd is haar situatie omdat ze een relatie heeft met een andere prominente en omstreden AfD-er, europarlementariër en leider van de partij in Noordrijn Westfalen Marcus Pretzell.