Zelfverzekerde AfD eist plaats op in hart Duitse politiek

Op het congres van de rechtse partij heerste een opgetogen stemming na de enorme verkiezingszege van 13 maart.

Frauke Petry tijdens haar speech op het congres van de AfD. Foto: AFP PHOTO / Philipp GUELLAND

Zelfverzekerd heeft de rechts-nationalistische partij Alternative für Deutschland (AfD) vandaag een plaats in het hart van de Duitse politiek opgeëist. Op een drukbezocht ledencongres in Stuttgart, dat het hele weekeinde duurt, kondigde partijleider Frauke Petry aan dat de AfD een kandidaat voor het Duitse presidentschap nomineert. Het gaat om Albrecht Glaser, die in 2012 de CDU verliet en een jaar later één van de oprichters van de AfD was.

De situatie in Oostenrijk toont hoe snel de politieke verhoudingen kunnen veranderen, zei Petry, in een verwijzing naar de onverwachte grote winst van de kandidaat van de rechtse FPÖ (Norbert Höfer) bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen.

Het presidentschap is ook in Duitsland een grotendeels ceremoniële functie, die desondanks politiek gewicht kan hebben. De huidige president Gauck (76) heeft gezegd dat hij deze zomer besluit of hij na 2017 in aanmerking wil komen een tweede termijn. Over het presidentschap wordt gestemd in een gezamenlijke vergadering van de Bondsdag en vertegenwoordigers van de deelstaten.

Vaclav Klaus eregast

Op het AfD-congres heerst een opgetogen stemming, na de goede resultaten bij de deelstaatverkiezingen in maart. De pas drie jaar oude partij behaalde in Saksen-Anhalt bijna een kwart van de stemmen, in Baden-Württemberg 15 en Rijnland-Palts ruim 12 procent. Vooral door zich fel af te zetten tegen de vluchtelingenpolitiek van bondskanselier Merkel is de partij, die zich aanvankelijk vooral tegen de euro richtte, sterk gegroeid.

Als eregast was de voormalige Tsjechische president Vaclav Klaus aanwezig. In een toespraak noemde hij zich “een echte fan en aanhanger van uw partij”. Hij riep de AfD op om zich hard op te stellen inzake de euro, migratie en ‘aanvallen op onze tradities en waarden’.

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel AfD: Oud-president Klaus van Tsjechië noemt zich “echte fan en aanhanger van uw partij”. “Ook belangrijk voor ons als buurland”

Petry riep haar partijgenoten op om de rijen gesloten te houden. De afgelopen weken zijn meningsverschillen binnen de top van de partij aan het licht gekomen, en de positie van Petry zou onder druk staan. “We kunnen geen debatten over personeel gebruiken”, waarschuwde de partijleider, een uitspraak die met instemmend applaus werd beloond.

‘AfD durft problemen te benoemen’

Petry vroeg uitdrukkelijk om de steun van de leden. “We weten”, zei ze, “dat het aansluiten bij onze partij kan leiden tot verlies van werk en vrienden.” Maar Duitsland heeft zulke grote problemen, aldus Petry, dat het grote behoefte heeft aan een partij die die problemen durft te benoemen. Ze sprak zich niet uit tegen de Europese Unie, maar onderstreepte het belang van ‘subsidiariteit’ binnen de Unie, het beginsel dat de EU geen beslissingen moet nemen die ook op nationaal niveau genomen kunnen worden.

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel AfD-leider Frauke Petry: we staan voor grootste problemen die dit land in decennia heeft gekend. Beroept zich op zwijgende meerderheid

Een van de twee AfD-leden in het Europees parlement, Petry’s partner Marcus Pretzell, kondigde aan dat hij zich zal aansluiten bij de EVN-fractie (Europa van Vrijheid en Naties), waarin onder meer de PVV en het Franse Front National zitten. Zijn partijgenoot Beatrix von Storch heeft zich aangesloten bij de fractie van Europa van Vrijheid en Directe Democratie, waarvan de Britse UKIP deel uit maakt.

Onder veel leden leeft de angst voor de invloed van de islam, maar die kwestie liet Petry over aan haar co-voorzitter Jörg Meuthen. Deze bracht de zaal tot groot enthousiasme toen hij zei “we accepteren niet dat we over een paar jaar ons land niet meer herkennen”. “Leitkultuur van dit land is niet de islam, maar de christelijke cultuur van het avondland.” Ook zijn kritiek op de “vernauwing van de Duitse herinneringscultuur tot de nazitijd” viel goed bij de zaal.

Opkomst zeer groot

Meuthen, hoogleraar economie en een van de leiders van de partij in Baden-Württemberg, geldt als een mogelijke rivaal van Petry voor het lijsttrekkerschap bij de Bondsdagverkiezingen van 2017. Zijn toespraak maakte meer enthousiasme los in de zaal dan die van Petry. Erwin Lustig, een ondernemer uit Beieren, weet niet wie hij liever als aanvoerder ziet. “Petry is agressiever, dat waardeer ik. Meuthen komt verstandiger oevr, dat ik ook belangrijk. Een combinatie van de twee zou het beste zijn.”

Anti-AfD-betogers probeerden vanochtend de toegang tot het congresgebouw te blokkeren, maar slaagden daar niet in. De opkomst was zo groot, dat er meer mensen waren dan de 2400 die tot de zaal toegelaten konden worden.