Voorkom werkloosheid vluchteling

Een donderdag gesloten akkoord moet een nieuwe generatie kansloze asielzoekers voorkomen. De reacties zijn verdeeld.

Rijk en gemeenten hebben donderdagmiddag een overeenkomst (Uitwerkingsakkoord) gesloten die asielzoekers met een verblijfsvergunning moet helpen de Nederlandse taal te leren, werk te vinden of vrijwilligerswerk te doen.

1 Wat staat er precies in ?

Het beschrijft maatregelen en middelen om zogenoemde statushouders te integreren. Zo komt er een Taskforce van rijk en gemeenten. Die gaat bekijken welke opleiding en diploma’s een statushouder heeft en in welke regio hij of zij het beste werk kan zoeken. Minister Lodewijk Asscher (PvdA, Sociale Zaken) zei donderdag: „Tijdens de procedure willen we kijken wat de talenten van mensen zijn en toetsen we de diploma's. Zo sturen we een ict’er niet naar Urk en een visser niet naar Eindhoven.”

2 Voor wie is het akkoord bedoeld?

Voor statushouders, asielzoekers dus die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Het akkoord richt zich niet op mensen die in de procedure zitten, en die langer dan een jaar op de beslissing over een verblijfsvergunning moeten wachten. Het gaat om ongeveer 40.000 asielzoekers per jaar die moeten worden geïntegreerd.

3 Welke bedragen zijn ermee gemoeid?

In totaal gaat het om ongeveer 500 miljoen euro voor onderwijs en participatie. Het geld gaat alleen naar gemeenten die daadwerkelijk asielzoekers huisvesten. Los daarvan krijgen gemeenten ongeveer 175 miljoen van het rijk voor bijstandsuitkeringen aan statushouders in de komende jaren. Er komt geen extra geld voor bijvoorbeeld huisvesting. Dit laatste kwam aan bod in het bestuursakkoord dat Rijk, gemeenten en provincies in november sloten.

4 Welk probleem moet het Uitwerkingsakkoord oplossen?

Het moet voorkomen dat er opnieuw een generatie vreemdelingen ontstaat zonder werk, zonder vrijwilligerswerk of andere deelname aan de samenleving. Uit recent onderzoek van SCP, de WRR en het WODC bleek dat maar een derde van de vluchtelingen die vanaf 1995 naar Nederland kwamen, een fulltime baan heeft.

5 Wie betaalt de 500 miljoen?

Het meeste geld komt volgens een woordvoerder van de VNG uit de algemene middelen. Ongeveer 147 miljoen euro voor participatiegeld is afkomstig van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

6 Is het echt nieuw geld of worden gewoon een paar potjes herschikt?

De 147 miljoen euro is specifiek voor dit akkoord vrijgemaakt, aldus de VNG. Dat geldt ook voor de 175 miljoen aan voorschot voor bijstandsuitkeringen. Ongeveer 350 miljoen euro is geld waar de gemeenten volgens de VNG-woordvoerder sowieso recht op hadden. Dat wordt nu wel voor de integratie gebruikt.

7 Wordt het probleem dat het Uitwerkingsakkoord moet aanpakken, opgelost?

Het leren van de Nederlandse taal helpt de kans van vluchtelingen op werk en vrijwilligerswerk vergroten. Daarbij is wel de vraag of er genoeg geld gaat naar schakelklassen voor kinderen van asielzoekers. Die kunnen de toevloed nauwelijks aan.

Of de andere maatregelen helpen is ook de vraag. Vorige week verscheen een rapport van het Centraal Planbureau. Dat zette veel vraagtekens bij de effectiviteit van veel maatregelen om -autochtone- werklozen aan een baan te helpen. Wat wel hielp volgens het CPB waren sociale werkplaats-achtige oplossingen voor specifieke groepen. Daarop is de afgelopen jaren juist veel bezuinigd.

8 Hoe zijn de reacties op het Uitwerkingsakkoord?

Verdeeld. De VNG, de belangenorganisatie van gemeenten, is tevreden. De kosten die gemeenten maken voor de opvang, integratie en participatie van vergunninghouders gaan niet meer ten koste van de bestaande voorzieningen, aldus VNG-voorzitter Jan van Zanen donderdag. Dat betekent bijvoorbeeld dat het zwembad niet gesloten hoeft te worden vanwege de opvangkosten.

Linkse partijen als GroenLinks toonden zich juist teleurgesteld. Ze hadden gehoopt dat ook asielzoekers die nog in de procedure zitten, zouden worden geholpen. „De maanden en soms jaren die asielzoekers moeten wachten op een vergunning zijn nu nog steeds verloren tijd”, aldus Tweede-Kamerlid Linda Voortman.