Voorkom werkloosheid van vluchteling

Een akkoord moet een generatie kansloze asielzoekers voorkomen. De reacties zijn verdeeld.

Rijk en gemeenten hebben donderdag een overeenkomst (Uitwerkingsakkoord) gesloten die asielzoekers met een verblijfsvergunning moet helpen de Nederlandse taal te leren, werk te vinden of vrijwilligerswerk te doen.

1 Wat staat er precies in ?

Het beschrijft maatregelen en middelen om zogenoemde statushouders te integreren. Zo komt er een Taskforce van Rijk en gemeenten. Die gaat bekijken welke opleiding en diploma’s een statushouder heeft en in welke regio hij of zij het beste werk kan zoeken. Minister Lodewijk Asscher (PvdA, Sociale Zaken) zei donderdag: „Tijdens de procedure willen we kijken wat de talenten van mensen zijn en toetsen we de diploma's. Zo sturen we een ict’er niet naar Urk en een visser niet naar Eindhoven.”

2 Voor wie is het akkoord bedoeld?

Voor statushouders (asielzoekers die verblijfsvergunning), en niet mensen die in de procedure zitten, en die langer dan een jaar op de beslissing over een verblijfsvergunning moeten wachten. Het gaat om 40.000 asielzoekers per jaar die moeten worden geïntegreerd.

3 Welke bedragen zijn ermee gemoeid?

Het gaat om zo’n 500 miljoen euro voor onderwijs en participatie. Het geld gaat naar gemeenten die daadwerkelijk asielzoekers huisvesten. Los daarvan krijgen gemeenten 175 miljoen van het Rijk voor bijstandsuitkeringen aan statushouders in de komende jaren. Er komt geen extra geld voor bijvoorbeeld huisvesting.

4 Welk probleem moet het Uitwerkingsakkoord oplossen?

Voorkomen dat weer generatie vreemdelingen ontstaat zonder werk, vrijwilligerswerk of andere deelname aan de samenleving. Uit recent onderzoek van SCP, WRR en WODC bleek dat maar eenderde van de vluchtelingen die hier vanaf 1995 kwamen, een fulltime baan heeft.

5 Wie betaalt de 500 miljoen?

Het meeste geld komt volgens een VNG-woordvoerder (gemeenten) uit de algemene middelen. 147 miljoen euro voor participatiegeld is afkomstig van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

6 Is het echt nieuw geld of worden gewoon een paar potjes herschikt?

De 147 miljoen euro is specifiek voor dit akkoord vrijgemaakt, aldus de VNG. Dat geldt ook voor de 175 miljoen voorschot voor bijstand. Circa 350 miljoen is geld waar gemeenten volgens de VNG-woordvoerder sowieso recht op hadden. Dat wordt nu wel voor de integratie gebruikt.

7 Wordt het probleem met het Uitwerkingsakkoord opgelost?

Nederlands leren helpt de kans van vluchtelingen op werk en vrijwilligerswerk vergroten. Vraag is wel of genoeg geld gaat naar schakelklassen voor kinderen van asielzoekers. Die kunnen de toevloed nauwelijks aan. Of de andere maatregelen helpen is ook de vraag. Vorige week verscheen een rapport van het Centraal Planbureau met veel vraagtekens bij de effectiviteit van veel maatregelen om – autochtone – werklozen aan werk te helpen. Wat wel hielp, aldus het CPB, waren sociale-werkplaatsachtige oplossingen voor specifieke groepen. Daarop is de afgelopen jaren juist veel bezuinigd.

8 Hoe zijn de reacties op het akkoord?

Verdeeld. De VNG, belangenorganisatie van gemeenten, is tevreden. De kosten die gemeenten maken voor opvang, integratie en participatie van statushouders gaan niet meer ten koste van bestaande voorzieningen, zei VNG-voorzitter Jan van Zanen. Dat betekent bijvoorbeeld dat het zwembad niet gesloten hoeft te worden vanwege de opvangkosten. Linkse partijen als GroenLinks toonden zich juist teleurgesteld. Ze hadden gehoopt dat ook asielzoekers die nog in de procedure zitten, zouden worden geholpen. „De maanden en soms jaren die asielzoekers moeten wachten op een vergunning zijn nu nog steeds verloren tijd”, aldus Tweede Kamerlid Linda Voortman.