President Zuma mogelijk toch vervolgd voor corruptie

De Zuid-Afrikaanse Hoge Raad oordeelt dat het eerder laten vallen van aanklachten tegen president Zuma “irrationeel” was.

De Zuid-Afrikaanse president wordt omgeven door een zweem van schandalen en staat onder grote druk om af te treden. Foto Siphiwe Sibeko/ Reuters

De Hoge Raad in Zuid-Afrika heeft vrijdag besloten dat president Jacob Zuma alsnog vervolgd kan worden voor corruptie. Een eerder vonnis in 2009 om honderden corruptie-aanklachten te laten vallen, is gebaseerd op “irrationele gronden”. Daardoor wordt het mogelijk om Zuma opnieuw voor het gerecht te krijgen. Volgens correspondent Bram Vermeulen zal dit vonnis de exit van Zuma inluiden.

De corruptiezaak draait om het betalen van steekpenningen aan de president bij een wapendeal. Zuma’s eigen financieel adviseur werd in 2005 veroordeeld vanwege het aannemen van steekpenningen van het Franse wapenbedrijf Thales. De huidige leider van Zuid-Afra werd daarna door toenmalig president Mbeki aan de kant werd gezet als vice-president. Aanklachten tegen Zuma zelf werden vlak voor zijn aantreden als president in 2009 ingetrokken vanwege vormfouten.

Dat besluit was mede genomen op basis van onderschepte telefoongesprekken die waren ingebracht door het team rond Zuma. Zij wilden hiermee aantonen dat de aanklachten werden ingegeven door een politieke samenzwering tegen zijn benoeming. De Hoge Raad heeft nu echter geoordeeld dat het besluit van de rechter destijds “irrationeel” was.

Met name dat de aanklager pas te weten kwam wat het gerechtelijk oordeel was op het moment dat het vonnis werd uitgesproken, was volgens de Hoge Raad onjuist. “Als dit een rationeel besluit was, waarom dan deze geheimzinnigheid?”, vroeg rechter Aubrey Ledwaba zich af. Het betekent overigens niet automatisch dat de aanklacht opnieuw zal worden ingebracht tegen Zuma. De openbaar aanklager gaat het vonnis bekijken en samen met het gerechtshof besluiten of de president opnieuw gedaagd gaat worden.

“Versneld aftreden Zuma”

Het oordeel van de rechtbank komt volgens correspondent Bram Vermeulen op een bijzonder ongunstig moment voor Zuma. De president ligt al maanden onder grote druk om af te treden:

“Dit besluit is wederom een harde klap voor Zuma en zal zijn aftreden versnellen. Het Constitutioneel Hof oordeelde een maand geleden al dat hij de grondwet heeft geschonden. Laatst is bovendien op een belangrijke nationale dag een bijeenkomst afgelast waarop de president zou komen spreken, omdat er geen toehoorders waren. Zuma verliest zijn steun onder de bevolking. Dat is een harde constatering voor hem met het oog op belangrijke lokale verkiezingen in augustus.”

Begin deze maand overleefde Zuma door steun van zijn ANC-partij nog een motie van aftreden. De benodigde tweederde meerderheid werd niet gevonden in het parlement. De impeachmentmotie werd ingediend nadat het Constitutioneel Hof oordeelde dat de president de grondwet had geschonden door een miljoenenvergoeding die eigenlijk bedoeld was voor zijn persoonlijke beveiliging in te zetten voor de verbouwing van een privévilla. Dat strijdig is met de trouw die hij bij zijn inauguratie had gezworen aan de constitutie.

Zuma zelf laat volgens persbureau Reuters in een reactie weten dat hij kennis heeft genomen van het gerechtelijk besluit en de tijd zal nemen om het vonnis te bestuderen en hier eventueel consequenties aan zal verbinden.