Jan rijdt nog één keer

Weer sneuvelt een programma in de vooravond.

De presentator in zijn blauwe pak, de rode slee. Dat was Jan Rijdt Rond, van 16 november 2015 tot 29 april 2016 op NPO 3.

Jan rijdt vanavond nog één keer rond. NPO 3 brengt vanaf 19.55 uur de laatste editie van Jan Rijdt Rond. Na honderd afleveringen verdwijnt het dagelijkse magazine van KRO-NCRV. Jan Rijdt Rond trok te weinig kijkers, maakte de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) drie weken geleden bekend. En er was geen zicht op groei.

Zo heeft NPO 3 nog steeds geen opvolger voor De Wereld Draait Door. Meer dan twee jaar geleden verhuisde DWDD van 3 naar 1. Het derde net probeerde dat gat te vullen, maar zonder succes. Eerder sneuvelden al de serie Start-up, het programma De Social Club en de soap 4Jim. Vier vragen over Jan Rijdt Rond, NPO 3 en het belang van een goede vooravond.

1 Eh, Jan Bijt Hond?

Nee, Jan Rijdt Rond! De hippe en brutale opvolger van Man Bijt Hond, dat zestien jaar lang aanbelde bij gewone mensen. De NPO, het orgaan in Hilversum dat zendtijd en budget verdeelt, heeft samen met KRO-NCRV besloten Jan Rijdt Rond per 1 mei 2016 te stoppen. Het moest een dagelijkse roadmovie worden. Gemaakt door de Jannen (m/v), verslaggevers in blauwe pakken. Eerst kwamen die niet herkenbaar in beeld, later wel. Het was minder duf dan zijn voorganger. „Een staalkaart van het nieuwe Nederland”, schreef NRC.

Het programma klopte, zegt Robert Hagenzieker, een van de drie samenstellers. „Elke dag wisten we de verhalen uit het land te vertellen.”

Suzanne Kunzeler, netmanager van NPO 3, noemt het een mooi en origineel programma. „Maar het deed minder dan we hadden verwacht. Er zat ook geen groei in. Het was misschien ook iets te moeilijk voor het tijdstip van uitzending. Je valt gemakkelijker in een spelletje.”

2 Keken er zo weinig mensen?

Ja. Neem de aflevering van maandag 11 april, daags na het aangekondigde einde: 28.000 kijkers. Dat lage aantal heeft ook zijn weerslag op het gemiddelde bereik van NPO 3 in de vooravond. Volgens Stichting Kijkonderzoek trok NPO 3 in het eerste kwartaal van 2016 gemiddeld 208.000 kijkers in de vooravond (18.00-21.00 uur). In 2013, toen DWDD nog op NPO 3 zat, was het gemiddelde aantal kijkers in dezelfde uren nog meer dan twee keer zo hoog (471.000). Ook ondere jongeren tussen 20 en 34, de primaire doelgroep van NPO 3, is het bereik gedaald. De meeste jongeren stemden af op NPO 1 (Journaal) en RTL 4 (GTST).

3Waarom wil niemand kijken?

Allereerst: de concurrentie rond 20.00 uur is moordend. Hagenzieker zegt dat de makers het graag hadden geprobeerd op een later tijdstip, maar dat zagen NPO en KRO-NCRV niet zitten. Netmanager Kunzeler vindt echter niet dat zij ‘Jan’ onvoldoende tijd heeft gegeven te groeien. „Je moet een dagelijkse afspraak met de kijkers proberen te maken. Lukt dat niet, dan moet je iets anders proberen.”

Van alle kijkers hebben jongeren zich de afgelopen jaren het meest afgewend van traditionele tv. Zij kijken liever naar YouTube of Netflix. „Het beter bedienen van de jongere doelgroep – 20 tot 34 jaar – is al jaren een flinke uitdaging”, stelde de NPO in de Meerjarenbegroting 2016-2020.

Misschien kijken de mensen voor wie Jan rondrijdt nauwelijks meer tv? „Dat hebben we ons ook vaak afgevraagd”, zegt Hagenzieker. Volgens hem boekte Jan Rijdt Rond wel succes online. Een item over een Rotterdamse straatverkoper van sambal en chutney, in de uitzending van 11 april, werd 765.000 keer bekeken op Facebook. Dat is veel. „We hebben ook tienduizenden likes.”

4Waarom is de vooravond zo belangrijk voor een zender?

Het is de entree tot de rest van de tv-avond. Wie vóór primetime al kijkers aan zich weet te binden, zo luidt de (oude) theorie althans, heeft meer kans dat hij de rest van de avond ook een groot bereik heeft. Zie de sterke vooravond op RTL 4: Boulevard, RTL Nieuws, GTST. Het dagelijks realityprogramma Utopia doet dat nu op SBS 6.

Dat mist NPO 3 dus al meer dan twee jaar. „Maar ik ben niet heel tobberig over de toekomst”, zegt netmanager Kunzeler. Ze investeert liever in nieuwe programma’s vanaf half negen dan dat ze veel geld steekt in de vooravond. Vanaf maandag zijn op de plek van Jan Rijdt Rond, in aanloop naar het Eurovisiesongfestival en het EK voetbal, 60 jaar Songfestival en All Stars te zien. Over de programmering in het najaar gaat ze nog in gesprek met de omroepen.