Brandlucht hing er nog, maar de revue kwam er

Direct na het bombardement maakten vijf journalisten een revue over de wederopbouw. John Buijsman doet het ze na.

John Buijsman met zijn revue-orkest dat vanaf mei in Kriterion in het Groot Handelsgebouw.

Mei 1940, nog geen week na het bombardement op Rotterdam. De destijds bij NRC werkzame schrijver Anton Koolhaas (de vader van Rem) belt vier bevriende journalisten op. „Met Koolhaas, ik moet iets vertellen, kun je donderdag om acht uur langskomen?” Door de telefoon wil hij niets kwijt, hij moet de details nog op een rijtje zetten. Drie dagen later verzamelen de schrijvers bij Koolhaas thuis.

Hij onthult zijn plan: hij wil samen een revue schrijven, over de wederopbouw van Rotterdam. Het lijkt hen in eerste instantie geen goed idee. „Maar Anton, de brandlucht hangt nog in de stad.” Hij is niet te ontmoedigen. „We moéten een revue maken, waarmee we werk creëren voor danseressen, acteurs, decorateurs en muzikanten.”

Tijdens het bombardementen zijn veel theaters getroffen en de meesten van hen zitten zonder werk. Toch zien de schrijvers het nog steeds niet zitten. „Een revue in het puin?” Anton Koolhaas overtuigt hen met de volgende woorden: „Nee, we moeten als zacht mos over het puin, het verschrikkelijke mild maken.”

De schrijvers gaan die avond uit elkaar met elk een opdracht voor een scène van de revue die Het hart van Rotterdam zal heten. De één schrijft over de geschiedenis van Rotterdam, de ander over de wederopbouw en iemand anders weer over de groeiende werklust in de stad. Ze noemen zichzelf: de Puinschrijvers. De revue wordt tenminste één keer wordt opgevoerd in de Arena, het theater wat gevestigd was in het voormalige pand van Nighttown op de West-Kruiskade (nu een Chinese supermarkt).

Dit nagenoeg vergeten verhaal kwam vorig jaar op het pad van John Buijsman. „Ik werd geïnterviewd door regisseur Marcel Visbeen. Ik vertelde dat ik bezig was met Rotterdam Viert de Stad en 75 jaar wederopbouw. Marcel zei dat zijn opa nog had meegeschreven aan een revue over de wederopbouw. Het verhaal intrigeerde Buijsman, die naar het Stadsarchief ging om onderzoek te doen. „Ik vond slechts één affiche en de tekst. Die heb ik niet eens uitgelezen, zó oubollig.” Maar het idee was geboren voor een nieuwe voorstelling, waarin na 75 jaar wederopbouw ook de balans wordt opgemaakt over de huidige staat van de stad, het verleden en de toekomst.

„Het is toch te gek dat als zo'n stad in puin ligt er mensen zijn die mogelijkheden zien. Dat valt mij sowieso op, als je naar Beiroet kijkt bijvoorbeeld, de dag nadat de stad is gebombardeerd komen de mensen naar buiten met een emmer cement. Daarom vond ik dit zo'n wonderschoon idee.” Hij benaderde op zijn beurt vijf Rotterdamse schrijvers: Nelleke Noordervliet, Abdelkader Benali, Ernest van der Kwast, Elfie Tromp en Ramsey Nasr. „Ik kreeg ze niet in één avond bij elkaar, dat had ik wel leuk gevonden.” Buijsman vroeg ze allemaal één stuk over de stad te schrijven, over verschillende perioden. „Dat zijn we nu in elkaar aan het steken. Keimpe de Jong heeft de muziek geschreven, we hebben een orkestje met tuba, viool, gitaar en sax. Alle onderdelen hebben een andere sfeer, net als bij de revue vroeger.” Of hij ook gaat dansen, weet hij nog niet.

De voorstelling gaat 14 mei in première in de voormalige bioscoop Kriterion, bovenin het Groothandelsgebouw. Kaartverkoop via: www.johnbuijsman.nl