Weer bezwijkt onafhankelijke tv-zender onder druk Kremlin

Het Kremlin zet RBK, het mediabedrijf van miljardair Prochorov, onder grote druk. Volgens Derk Sauer, die RBK leidt, na de aandacht voor Poetin en de Panama Papers.

De Russische president Poetin praat met vertegenwoordigers van de media na afloop van zijn jaarlijkse praatprogramma op tv, op 14 april. Foto AFP

Het waren er honderden, vertelt Derk Sauer. Terwijl president Poetin bezig was met zijn jaarlijkse grote persconferentie, vielen medewerkers van de Russische belastingdienst en de geheime dienst FSB op 14 april binnen bij de bedrijven van de Russische miljardair Michail Prochorov. „Ze kwamen niet echt met een reden, of met een concrete beschuldiging”, zegt Sauer. „Het was meer zo van: hier zijn we.”

Eén vestiging kreeg geen bezoek: RBK. En dat terwijl het mediabedrijf van Prochorov waarschijnlijk de oorzaak is van alle ellende. Andere Russische media meldden dat het Kremlin ontstemd is en Prochorov wil dwingen RBK van de hand te doen. Volgens de Russische nieuwssite Gazeta.ru voert Prochorov nu de eerste gesprekken over een verkoop.

„We zijn een beetje het slachtoffer geworden van ons eigen succes”, zegt mediaondernemer Derk Sauer, voormalig aandeelhouder van NRC Media. Onder Sauers leiding groeide RBK – een krant, een televisiestation en een nieuwssite – uit tot het meest toonaangevende onafhankelijke mediabedrijf van Rusland. RBK berichtte uitgebreid over de zakelijke belangen van Poetins dochters. En hoewel de site niet zelf onderzoek deed naar de Panama Papers – dat was de Novaja Gazeta – besteedde RBK veel aandacht aan de financiële constructies van Poetins entourage.

Dat is het bedrijf waarschijnlijk duur komen te staan. „De onthullingen van Novaja Gazeta bereiken niet veel mensen”, zegt Sauer. Maar als RBK het nieuws brengt, dan lezen miljoenen mensen het. Ik denk dat dat ons een beetje in de problemen heeft gebracht.”

Het is niet voor het eerst dat RBK onder druk komt. Na demonstraties van aanhangers van de rechtse populist Zjirinovski stapte Sauer over van RBK naar Prochorovs holding Onexim – zonder dat er aan zijn werk veel veranderde. Dit keer lijkt de situatie ernstiger.

Sauer weet niet of Prochorov inderdaad heeft besloten RBK van de hand te doen. „RBK is zowel journalistiek als commercieel een groot succes. Daar was hij trots op. Maar je moet realistisch zijn. Als zo’n man denkt dat zijn hele imperium op instorten staat, dat zou het mij niet verbazen als hij besluit om te verkopen.”

Een van de belangrijkste gegadigden voor RBK is de National Media Group, dat in handen is van Joeri Kovaltsjoek, een vertrouweling van de president. En met ‘Poetins bankier’ aan het roer zal de redactionele koers van RBK nauw worden afgestemd op de wensen van het Kremlin. Een verdere kaalslag van het Russische medialandschap, noemt Sauer het. „We moeten niet dramatiseren. Maar RBK is een van de laatste onafhankelijke mediabedrijven van Rusland. Als dat wegvalt, is dat niet goed voor Rusland.”

Sauer is niet van plan om in de pas te gaan lopen van het regime. „Ik werk bij RBK om een goed journalistiek product te maken. Als dat niet meer mogelijk is, jammer dan.” Maar Sauer – sinds 1989 in Rusland – denkt niet aan remigreren. „Ik heb geen plannen om terug te gaan naar Nederland.”