Toezicht bedrijf heeft een prijs

De aandeelhouders van ING Bank en Kas Bank gingen de afgelopen dagen akkoord met verhogingen van de beloningen van de commissarissen. Op de vergadering van DSM wordt morgen ook over een verhoging gestemd.

Voor een verhoging valt zeker iets te zeggen. Commissarissen moeten toezicht houden op het gevoerde directiebeleid en de directie met advies terzijde staan. Dat is hun wettelijke taak. Hoe ze dat vervolgens in de praktijk brengen is hun eigen zaak.

Adequaat toezicht is van cruciaal belang voor het bedrijfsleven, aandeelhouders, werknemers en de samenleving als geheel. Datzelfde geldt voor semipublieke organisaties, zoals in de gezondheidszorg en in het onderwijs.

Bij debacles is een van de eerste vragen altijd: hebben de commissarissen wel genoeg en goed toezicht gehouden? Zie de fraude en het bankroet bij installatiebedrijf Imtech, de ondergang van V&D en het echec van zorgconglomeraat Meavita en van ROC Leiden.

Een commissariaat is inmiddels geen erebaantje meer, al zullen er vast nog mensen zijn die dat wel zo zien. Commissarissen moeten voldoende tijd hebben om de functie uit te oefenen, samen met inzicht in en kennis van de ondernemingen en hun markten.

Bij falen wacht een commissaris tegenwoordig een schadeclaim, zoals president-commissaris Loek Hermans bij Meavita. Ook al zijn commissarissen doorgaans tegen claims verzekerd, dat biedt niet vanzelfsprekend financieel soelaas. En het dekt in elk geval niet hun reputatierisico.

De commissarissen die een hogere beloning vragen en krijgen, verwijzen steevast naar hun gestegen werkdruk en hun toegenomen verantwoordelijkheden. Zij refereren doorgaans ook aan onderzoeken waaruit zou blijken dat zij, ten opzichte van toezichthouders bij vergelijkbare ondernemingen in binnen- en buitenland, achterlopen in beloningen. En dat verhoging dus ook nodig is om ter zake kundige buitenlandse commissarissen bereid te vinden. In dat kader worden de vergoedingen voor intercontinentale vluchten bij enkele multinationals verhoogd tot bedragen die uitkomen op een modaal Nederlands salaris.

Het zou goed kunnen dat commissarissen de verhoging om alle genoemde redenen 'verdienen’, maar dan moeten ze dat beter beargumenteren. Het ontbreekt aan toelichtingen en concrete feiten. Maak de relevante onderzoeken maar openbaar.

En aandeelhouders: u heeft het nodige te verliezen als commissarissen hun taak niet naar behoren uitoefenen. Dus vraagt u gewoon om de feiten en de onderzoeken.