Labour schorst prominent lid na rel om antisemitisme

Een week voor de verkiezingen, en Labour rollebolt ruziënd over straat: de partij schorste de Londense oud-burgemeester Ken Livingstone.

Ken Livingstone op een bijeenkomst van Labour in augustus 2015, waar hij zich inzette voor de verkiezing van Jeremy Corbyn tot partijleider. Andy Rain/EPA

Een week voor de verkiezingen, en Labour rollebolt ruziënd over straat. Donderdagmiddag werd oud-burgemeester van Londen Ken Livingstone, de man achter de verkiezing van Jeremy Corbyn als partijleider, geschorst.

Hij had een antizionistische opmerking van een partijgenoot vergoelijkt omdat „kritiek op Israëlisch regeringsbeleid niet verward moest worden met antisemitisme”. „Laten we niet vergeten dat toen Hitler in 1932 de verkiezingen won zijn beleid was dat Joden naar Israël verplaatst moesten worden. Hij steunde zionisme voor hij gek werd en zes miljoen Joden vermoordde.” Een collega die Livingstone hierop een „nazi-apologeet” en „liegende racist” noemde, wordt mogelijk ook geschorst.

Binnen Labour suddert al weken een ruzie over in hoeverre antisemitisme is geworteld in de partij, aangewakkerd door Lagerhuisleden die vinden dat de radicaal linkse koers die Corbyn vaart pro-Palestijnse, en daarmee anti-joodse elementen aantrekt. Corbyn was zelf beschermheer van de Palestine Solidarity Campaign.

Lees ook een interview dat NRC in 2010 had met Livingstone: ‘De crux van integratie is: leven en laten leven’

Eerder dit jaar werd een vicevoorzitter van een lokale Labour-afdeling geschorst nadat ze over „de grote neuzen” van Joden twitterde, een ander werd de partij uitgezet nadat hij schreef over „de joodse kwestie”, en een gemeenteraadslid noemde Hitler „de grootste man uit de geschiedenis” en vroeg om een Iraans bombardement op Israël.

Deze week werd Naz Shah, Lagerhuislid namens het kiesdistrict Bradford en de rechterhand van schaduwminister van Financiën John McDonnell, geschorst nadat bleek dat zij twee jaar geleden op Facebook als „oplossing voor het Israëlische-Palestijnse conflict” had geopperd alle Joden naar de VS „te verplaatsen”. Shah geldt als een bijzonder Lagerhuislid: ze groeide in armoede op, werd als tiener gedwongen te trouwen met een man in Pakistan, en wist in 2015 de politieke stokebrand George Galloway te verslaan in de verkiezingen.

In alle gevallen reageerde partijleider Corbyn volgens critici te traag en niet daadkrachtig. Nadat Shahs opmerkingen bekend werden, duurde het 32 uur voor Corbyn een besluit nam. Dat is in een tijd van sociale media te langzaam. Een woordvoerder zei in de eerste uren alleen:

„We suggereren niet dat ze antisemitisch is. We zeggen alleen dat ze opmerkingen maakte waar ze het niet mee eens is.”

De ruzie is een gevaar voor Labours kansen volgende week bij de verkiezingen voor het Schotse en Welshe parlement, lokale verkiezingen in Engeland, en de burgemeestersverkiezingen in Londen. De Labourkandidaat in de hoofdstad, Sadiq Khan, probeert zich duidelijk te distantiëren van de partijtop. Londen heeft een grote joodse gemeenschap, en Khan – moslim – voert campagne met onder meer een pleidooi voor meer samenwerking tussen joodse en islamitische Londenaren.

De Engelse gemeenteraadsverkiezingen zijn een graadmeter van Corbyns Labour-koers. In jaren waarin geen Lagerhuisverkiezingen worden gehouden, doet de oppositie het bij gemeenteraadsverkiezingen altijd goed. Nu zou voor de tweede keer sinds 1972 kunnen zijn dat de oppositie zetels verliest. De eerste keer was in 1982, toen Margaret Thatchers Conservatieven dankzij de Falklands-oorlog zo populair waren, dat Labour verloor.