‘In Japan vindt niemand mij vreemd’

Stefanie Joosten (27) vertrok naar Tokio en werd daar beroemd als gamepersonage. Ze speelt de rol van Quiet in het computerspel Metal Gear Solid V. ‘Ik had nog nooit een geweer vastgehouden.’

Plots keek de moeder in de loop van het automatisch geweer van haar dochter. Een grapje. Tijdens een skypegesprek vanuit Japan met Nederland wilde Stefanie Joosten (27) even het nepwapen laten zien, waarmee ze de laatste dagen door het huis sloop. „Om er vertrouwd mee te raken. Ik heb ook twee keer met het geweer in de metro van Tokio gezeten. Toen zat het goed verstopt in een tas.”

Het geweer was nodig om van een Nederlandse vrouw een echte killer te maken. Voor haar rol als Quiet in het computerspel Metal Gear Solid V: The Phantom Pain (wiki) volgde Joosten ook militaire training. Los van de uiterlijke gelijkenis, vallen vooral de verschillen op tussen de gestaalde, stuurs kijkende en schaars geklede vechtmachine uit de game en Joosten, die er model voor stond. Even terug uit Japan oogt ze, in het huis van haar moeder in het Limburgse Ulestraten, een stuk ingetogener en teerder.

Toch kan het haast geen toeval zijn dat juist zij de rol kreeg. Het moest zo zijn. Vanaf haar kinderjaren was Joosten verslingerd aan Japanse games en anime (Japanse animatiefilms). Al tijdens de auditie voor Metal Gear Solid V, viel ze op door het gemak waarmee ze een wapen hanteerde.

“Ik had nog nooit zo’n ding vastgehouden. Maar ik kon wel terughalen wat ik in al die uren achter het beeldscherm had gezien. Dat oogde kennelijk al behoorlijk professioneel.”

De fascinatie voor Japans entertainment begon voor Joosten, als meisje in Roermond, met Pokémon. Daarna volgde snel meer. „Het was een eigen, andere wereld. De speciale, vaak serieuze verhalen met een typisch soort humor spraken me aan.” Als vanzelf ontstond ook de interesse in het land waar dit alles vandaan kwam. „Het waren de jaren dat het internet sterk opkwam. Ik leerde mezelf een beetje Japans en keek hele series.”

Na haar middelbare school ging ze bijna als vanzelfsprekend Japanse taal en cultuur studeren aan de Universiteit Leiden. Dat voelde een beetje als thuiskomen. „Voor die tijd ontmoette ik weinig gelijkgestemden. Veel leeftijdsgenoten vonden dat ik er maar vreemde interesses op nahield. In Leiden was ik geen nerd meer. Veel van mijn medestudenten waren ook via games en anime in de ban van Japan geraakt.”

Na haar eerste studiejaar ging Joosten voor het eerst op vakantie naar Japan. Kort daarna bracht een studentenuitwisseling tijdens haar bacheloropleiding haar in Kyoto.

“Ik vond het er geweldig. Mijn beeld van Japan werd bevestigd en ik had meteen een goede klik met de Japanners. Japanners lijken een beetje op mij. Ze zijn systematisch, geordend en wat rustiger en terughoudender dan Nederlanders. Dat verlegene heb ik zelf ook. In Nederland valt dat op. In Japan vindt niemand dat vreemd.”

Voor haar master vertrok Joosten opnieuw naar Japan, dit keer naar de hoofdstad Tokio. Om wat bij te verdienen schreef ze zich in bij een modellenbureau. Het leverde veel werk op. De vraag naar westerse vrouwen voor reclamecampagnes is groot, terwijl er niet heel veel rondlopen in Japan. Joosten deed ook acteerervaring op bij een theatergezelschap.

Nerveus voor de rol

Een auditie voor een rol in games – welke werd er in eerste instantie niet bij verteld – was voor iemand met de achtergrond van Joosten helemaal iets speciaals. Tijdens de eerste ronde viel haar oog op een van de mannen die de selectie maakte. Haar vermoeden werd bevestigd toen ze hem voor de tweede auditieronde googelde. Het bleek Hideo Kojima, vermaard gameregisseur. „Toen wist ik bijna zeker dat ik de auditie voor Metal Gear Solid V moest gaan doen. Het maakte me extra nerveus en tegelijk ook nog meer gefocust. Ik wilde de rol echt heel graag.”

En dat lukte. Het was voor haar ook het moment dat ze, met enkel nog haar afstudeerscriptie te gaan, haar studie eraan gaf. „Ik wilde de kans helemaal pakken. Geen dingen half doen.”

Spelen in een game vergt andere kwaliteiten van een actrice dan bijvoorbeeld een film. „Je gezicht wordt ingescand. Met behulp van facial capture technology worden alle mogelijke expressies van je gezicht vastgelegd. Met motion capture speel je alle scènes in een pak vol sensoren.” Veel komt dus neer op inleving en het goed nabootsen van emoties. Decors worden later gecreëerd. Haar belangrijkste tegenspeler, de acteur Kiefer Sutherland, heeft Joosten nooit ontmoet.

In bikini met een gescheurde panty

De makers van het spel toverden Joosten om tot Quiet, een Lara Croft-achtige personage dat slechts is gekleed in een bikini en een gescheurde panty dat humt in plaats van praat. Het bijbehorende verhaal: een huurlingenleider (codenaam ‘Venom Snake’) neemt in de jaren tachtig in Afghanistan en het grensgebied van Angola en Zaïre wraak op oude vijanden. Quiet staat Venom Snake soms bij op zijn missies. Maar bij een mislukte aanslag heeft ze een parasiet ingeslikt. Om anderen niet te besmetten, moet ze haar mond dichthouden. Ademen doet ze daarom door haar huid. Als ze te veel kleding draagt, zou ze stikken.

Voor de promotie van de game hoeft Joosten niet in de kleding van haar personage rond te lopen. Ze laat, gewoon als Stefanie, haar gezicht wel zien op beurzen en andere bijeenkomsten waar gamefanaten samenkomen. En met enige regelmaat zingt ze Quiet’s theme, dat ze opnam voor het spel. Ze bracht het live op de uitreiking van The Game Awards in Los Angeles afgelopen december en binnenkort in Shanghai.

Metal Gear Solid V veranderde het leven van Joosten. „Direct na de verschijning afgelopen najaar kreeg ik er op Twitter soms duizend volgers per dag bij.” Haar Twitter-account meldt er nu 92.000. In december waren zes miljoen exemplaren van de game verkocht. Op straat in Japan en in Nederland wordt ze regelmatig herkend door gamers. Dan deelt ze handtekeningen uit en gaat ze geduldig op de foto. Ze heeft haar eigen action figure. Op bijeenkomsten en beurzen voor gamers lopen fans, ook mannen, verkleed als haar personage. Laatst kreeg ze een foto van een man die haar groot op zijn bovenarm had laten tatoeëren. „Dat was wel even slikken.”

Joosten richt zich voor nieuw werk niet alleen op de gamewereld maar blijft ook modellenwerk doen. Ze figureert bijvoorbeeld in een campagne van Tokio, die de stad wereldwijd op de kaart moet zetten in de aanloop naar de Olympische Spelen van 2020 die daar georganiseerd gaan worden.

Eind april gaat ze met regisseur Paul Ruven naar het Far East Film Festival in Udine. Hij wil met haar een film maken. In de Italiaanse stad moeten contacten worden gelegd met geïnteresseerde financiers. Als de financiering rondkomt, speelt Joosten straks een Nederlandse actrice die haar gedroomde doorbraak in Japan beleeft. Haar personage krijgt een hoofdrol in een film over Decima, de Nederlandse handelspost die ruim twee eeuwen het enige contact van Japan met het Westen vormde. Vlak voor het begin van de opnames krijgt de actrice de diagnose kanker, waarna ze besluit te kiezen voor de filmklus in plaats van behandeling.

In veel opzichten lijkt het plot wel iets op Joostens eigen verhaal. „Afgezien van het drama met de ziekte. Maar een film heeft nu eenmaal drama nodig.”

Meer lezen over tech en media? Volg ons op Twitter: @NRCTechMedia