Hij was de eerste die de waanzin speelde

De mening van collega-cabaretiers Collega’s van Hans Teeuwen roemen zijn vrijheid, zijn tempo en zijn intonatie. Hij maakt TBS-cabaret, zeggen ze. „Van hem leerde ik dat het publiek bereid is mee te gaan met gekte.”

MICHA WERTHEIM
„Hans is een grote invloed op mij geweest. Nog steeds wel. Hij beheerst alle registers die er zijn. Bovenal is hij voor mij een satiricus. Die oprecht met alles de draak wil steken. Zelfs in zijn filmpjes voor het vrije woord: hij weet heel goed wat hij wil zeggen over de wereld, maar wekt nooit de indruk het zelf allemaal op een rijtje te hebben.

wertheim

„In Londen, als zijn voorprogramma, leerde ik vooral hoe hard hij aan zijn voorstelling werkt. Ik ging iedere dag Londen in, Hans kwam het huis niet uit. Langzaam begreep ik dat er een verband was tussen dat thuisblijven en de energie die hij op het podium tentoonstelt. Toen we terugkwamen uit Londen heb ik besloten op de dag van de voorstelling geen afspraken meer te maken. Alles staat dan in het teken van de voorstelling.

„Jammer is dat zijn shows vaak worden weggezet als absurdisme, terwijl ze overlopen van betekenis. Absurdisme betekent dat de maker zelf geen doel in het leven kan vinden. Maar het is in de zoektocht naar betekenis dat zich een wereld openbaart die vele malen rijker en geëngageerder is dan die van de concurrentie, om het zo maar te zeggen.”

PETER PANNEKOEK

Nederlandse premiere van film Trainwreck
„Hij was een eyeopener. Hans Teeuwen is voor mijn gevoel de eerste die de waanzin speelde, in plaats van het over de waanzin te hebben. Ook het ritme van zijn voorstellingen is inspirerend. Zijn tempo, intonatie en schakelingen spelen zich af als muziek. Het doet me denken aan jazz.

„Naar zijn oeuvre kijk ik met veel bewondering. Teeuwen is een voorbeeld wat er kan gebeuren als het gigantische succes jouw voorstellingen bijna overneemt. Al geloof ik dat hij nog altijd de controle heeft. Dat zie je ook in zijn contact met de media. Hij laat zich nooit sturen, hij is degene die de interviews leidt.

„Van zijn voorstellingen leerde ik dat het publiek bereid is mee te gaan met gekte. In zijn laatste zat een geweldige scène waar een dominante moeder haar zoon toespreekt. Prachtig. Grappig maar ook horror. TBS-cabaret.

„Ik las ooit dat Hans tijdens het spelen luistert naar ‘de hoest’. Als mensen hoesten, zou de avond niet goed genoeg lopen omdat er te weinig concentratie is. Sinds ik dat heb gelezen, kan ik niet meer spelen zonder bij elke hoest te denken: ‘Wat moet er anders?’ Wat nogal een mindfuck is tijdens het griepseizoen.”

YENTL EN DE BOER
Yentl: „De videobanden van zijn voorstellingen heb ik erg vaak en vol bewondering bekeken. Zijn gekheid en zijn ogenschijnlijke lak aan wat mensen van hem vonden, was zeer inspirerend. Vooral de vrijheid die hij in zijn hoofd lijkt te hebben is iets waar elke maker/acteur of cabaretier naar streeft.”

Niels Blekemolen_Yentl en de Boer

De Boer: „Maak nooit wat er van je verwacht wordt, maar maak wat jij op dat moment moet maken. Alles is vol en vaak ongenuanceerd waardoor het echt iets met mij doet: oproept tot discussie. Ik heb van hem geleerd dat je niet aardig hoeft te zijn op het toneel, ook niet bij publieksparticipatie, het ouwehoeren met toeschouwers.”

Yentl: „De videobanden heb ik inmiddels vervangen door dvd’s. Hard en Zielig blijft mijn favoriet. En de sketch waarin hij zolang mogelijk blijft staan tijdens het applaus vind ik meesterlijk. Ik ben erg blij dat hij weer een nieuwe voorstelling gaat maken.”

De Boer: „Zijn oeuvre is omvangrijk en zeer indrukwekkend. Ik ben benieuwd hoe hij daar nu mee omgaat, of dat een last is. Hij is zo’n icoon, iedereen kent hem, mensen doen hem na en gaan klaar zitten om beledigd te worden. Ik ga graag in een hoekje zitten kijken hoe hij daarmee omgaat.”

EVA CRUTZEN

„Ik zag Hans Teeuwen toen ik zestien was voor het eerst in het theater en ik was meteen fan. Sterker nog, ik had hem nooit persoonlijk ontmoet maar ik was stapelverliefd. Hij was zo supercool. Ongrijpbaar. Tegendraads. Ik kan zo’n rebellerende wervelwind goed waarderen en als puber had dat een enorme aantrekkingskracht op mij.

„In de vijf jaren die volgden, heb ik hem op de voet gevolgd. Ik ben zelfs vier keer naar zijn jazzconcert geweest. Ongetwijfeld heeft hij invloed gehad op de manier waarop ik inmiddels zelf theater maak, zoals alles waar je mee opgroeit en dat je tijdens het volwassen worden inspireert. Maar op welke manieren zich dat uit tijdens het spelen, kan ik niet zeggen.”

WIM HELSEN

„Ik kan niet echt genieten van comedy of cabaret op tv. Hans Teeuwen is de enige uitzondering. De volkomen angstloze overtuiging waarmee hij op het podium staat, is weergaloos, en blijft ook voelbaar op een plat scherm. Ik vind hem fenomenaal. Muzikaal, gek, kinderlijk, slim, wild. De vrijheid waarmee hij speelt, is enorm inspirerend. Daarmee bedoel ik dat ik zin krijg om te spelen als ik hem bezig zie. Ik voel mij uitgenodigd om ook zo vrij te zijn. Ik ben blij dat hij bestaat.”

KATINKA POLDERMAN
„Ik ben geen supergrote fan. Als liedjesschrijver voel ik meer verwant met collega’s als Theo Nijland en Jeroen van Merwijk. Maar zijn gekte kan ik wel waarderen. Zijn typetjes zijn grenzeloos. Je weet nooit waar het eindigt.

Portret Katinka Polderman
Zijn verbastering van het bijbelverhaal leerde ik als puber zelfs uit mijn hoofd.

„In de overdrijving in mijn liedjes, dat iets uit de hand loopt, inspireerde drs. P mij, maar Hans Teeuwen was ook van invloed. Maar zijn rauwheid is gestileerder dan die van mij. Als een liedje niet rijmt, word ik ontzettend kwaad. En nummers als Nostradamus en Snelkookpan rijmen niet goed.

„Wat wel gaaf is aan die liedjes is dat het lijkt alsof hij ze ter plekke uit zijn mouw schudt. Negen van de tien mensen vinden cabaretliedjes verschrikkelijk en oubollig. Maar die van Teeuwen vinden ze om te lachen. Dat is toch mooi. Zijn popplaat vind ik wel nogal tof. De teksten doen me soms aan de associaties van Roos Rebergen denken (‘Ik hou mijn hart vast, niemand mag het horen slaan’). Heel fijn ook hoe de tekst samenvalt met de muziek.”

JOCHEM MYJER
„In mijn eerste show (ik was 19) speelde ik een psychopathische kapper die klanten tijdens het knippen in stukjes sneed. Overduidelijk een onbewuste invloed van Teeuwen. Ik heb altijd opgekeken tegen hoe absurd Teeuwen durft te zijn. En ervan geleerd. Zijn snelheid, die gevormd wordt door korte gevarieerde acts snel achter elkaar te zetten, hebben mij natuurlijk ook geïnspireerd. Hans stond aan het begin van het zap-cabaret.

Portretten Jochem Myjer

„Het nieuwe genre dat Teeuwen bedacht, is een combinatie van echt gevaarlijk zijn, absurdisme, engagement en grofheid. En dat in de blender gegooid met een enorme muzikaliteit. Daarmee is Teeuwen op een bepaalde manier stamvader van de GeenStijl-generatie. Tegen alle heilige huisjes aanschoppen.

„Teeuwen is voor mijn generatie een popidool en een held. Geniaal vond ik hem. Mijn ouders vonden hem te grof. Dat maakte hem nog leuker. Hard en zielig en Met een breierdeck gingen dagelijks in het studentenhuis de videorecorder in. Ik ken nog steeds volledige shows uit mijn hoofd. We volgden elke stap die hij zette. Hij was zo anders, zo hilarisch en onconventioneel. Maar Hans Teeuwen en ik staan 180 graden uit elkaar. Hij doet alles wat ik niet durf.”

STEFANO KEIZERS
Stefano Keizers, die vorige week het Amsterdams Kleinkunst Festival won, ziet in Teeuwen de Marcel Duchamp van het Nederlands cabaret. Keizers deelt met Teeuwen zijn manische energie en collagetechniek, zonder een imitator te zijn. Keizers: „Vanaf het moment dat Duchamp een urinoir exposeerde, was alles mogelijk in de kunst. Regels hielden geen stand. Vanaf het moment dat Teeuwen het produceren van rare geluiden en vreemde lichaamsbewegingen zonder contextuele bekentenis geaccepteerd kreeg, is ook alles mogelijk in het cabaret. Er zijn geen begrenzingen meer.

„Toen ik begon met cabaret zei men zodra ik stampte of schreeuwde op het podium dat ik Hans Teeuwen imiteerde. Dat was enorm vervelend en het heeft me lang tegengehouden te spelen en ook geblokkeerd bij het schrijven. Tijdens het Amsterdams Kleinkunst Festival dook dat spook weer op, maar het zit me niet meer dwars.

„De wens om te provoceren, die ik deel met Teeuwen, ontstaat vanuit de ergernis dat mensen stoppen met nadenken. Iedereen is elkaar maar aan het kopiëren. Iedereen wil zo graag beroemd zijn en geaccepteerd worden dat de creativiteit wordt uitgezet.

Teeuwen haalt mensen uit hun comfortzone. Dat is soms de beste manier om een boodschap over te brengen.”