Jeugdig uiterlijk zit in het DNA

Dit is het gemiddelde gezicht van vrouwen (gemiddeld 69 jaar oud) die jonger (links) of ouder (rechts) dan hun echte leeftijd werden geschat. Foto Current Biology

Of iemand er oud of jong uitziet, zit voor een deel in zijn genen. Genetici van het Erasmus MC in Rotterdam hebben voor het eerst genvarianten gevonden die beïnvloeden hoe oud iemand oogt. Dragers van deze genvarianten worden bijna twee jaar ouder geschat dan niet-dragers. Het onderzoek verscheen donderdag in Current Biology.

De Rotterdammers beoordeelden de jeugdigheid van 2.693 bejaarde deelnemers aan de Rotterdamstudie, een groot epidemiologisch onderzoek. Hun leeftijd werd door meerdere personen geschat. Vervolgens gingen de onderzoekers na welke genen gepaard gingen met een oude of jeugdige uitstraling. Daaruit rolde MC1R als het gen met de meeste invloed. Mutaties die de functie van MC1R verstoren, verhogen iemands ‘optische leeftijd’. En bij mannen is het effect sterker dan bij vrouwen.

MC1R is een oude bekende uit de genetica. Het gen is betrokken bij de omzetting van pigmenten en bepaalt daarmee iemands huidskleur en haarkleur. Maar het gen speelt ook een rol bij het opwekken van ontstekingsreacties en het repareren van DNA.

De genetici weten nog niet op welke manier MC1R betrokken is bij de veroudering. Mogelijk leidt gebrekkige DNA-reparatie ertoe dat huidcellen sneller aftakelen, met uitzakken van het gezicht als gevolg. Dat willen de genetici nu verder uitzoeken. Het gaat in ieder geval niet om rimpels - voor het effect van rimpels hebben de onderzoekers gecorrigeerd.

Het onderzoek is deels betaald door Unilever. Bij het onderzoek waren ook drie onderzoekers van Unilever betrokken. En hoewel er geen producten zijn getest, zou het zomaar kunnen dat het bedrijf het onderzoek gaat gebruiken in reclames voor anti-verouderingsproducten.