Wapenindustrie is voor Fransen banenmotor

Frankrijk krijgt het ‘contract van de eeuw’: de bouw van twaalf onderzeeërs voor Australië.

De schroef van een duikboot. Foto Reuters/Stephane Mahe

Het Duitse ThyssenKrupp was in de race, evenals het Japanse Mitsubishi. Maar Australië koos voor Frankrijk. Voor 34,3 miljard euro bouwt defensiebedrijf DCNS voor de Australische marine twaalf onderzeeërs. De boten, waarvan de eerste in 2030 klaar is, worden weliswaar in Australië geassembleerd, maar ook in Frankrijk komen er „duizenden” banen bij, zei minister van Defensie Jean-Yves Le Drian dinsdag.

Met het „contract van de eeuw”, zoals Franse media schrijven, bewees de rechterhand van president François Hollande opnieuw zijn kwaliteiten als lobbyist voor de Franse defensie-industrie. Sinds de socialisten in 2012 het landsbestuur overnamen, is het aantal wapenverkopen verdubbeld ten opzichte van de jaren onder voorganger Nicolas Sarkozy.

Frankrijk was tussen 2011 en 2015 volgens het Stockholm Peace Research Institute (SIPRI) achter de VS, Rusland en China al de vierde wapenexporteur in de wereld. Na bestellingen vorig jaar van 84 Rafale-straaljagers door Egypte, Qatar en India en nu de order uit Australië, verstevigt de Franse industrie zijn positie.

Uitgerekend grootindustrieel Serge Dassault, de man achter Rafale-producent Dassault Aviation, noemde Le Drian onlangs „de beste minister van Defensie ooit”. Hij bedankte de socialisten omstandig voor hun hulp bij de straaljagerverkoop. Dassault is een vriend van Sarkozy en senator voor diens conservatieve Republikeinen. Maar: „We zijn altijd beter behandeld door linkse regeringen dan door die van rechts”, liet Dassault-topman Charles Edelstenne zich in weekblad L’Obs ontvallen. Ook onder president Mitterrand in de jaren negentig deden Franse wapenbedrijven goede zaken.

Net als bijvoorbeeld de nucleaire sector draagt de wapenindustrie voor veel Fransen bij aan grandeur en soevereiniteit. Anders dan in Duitsland bestaat in Frankrijk, zelfs in linkse kringen, weinig aversie tegen militaire leveranties, ook niet aan landen met een discutabele democratische reputatie zoals Saoedi-Arabië, een van de belangrijkste Franse klanten.

Dat heeft vooral te maken met banen, zegt SIPRI-onderzoeker Pieter Wezeman telefonisch. In de Franse wapenindustrie werken zo’n 165.000 mensen en de recente orders leveren volgens het ministerie in drie jaar 60.000 nieuwe arbeidsplekken op. Door de overheidsbemoeienis (DCNS is voor 63 procent in staatshanden) is de wapenindustrie bovendien een van de weinige sectoren waarop de staat via diplomatieke kanalen direct invloed kan uitoefenen.

Na Hollande in 2014, reisde in februari daarom Le Drian met veel ceremonieel bijna een week door Australië. „De Fransen komen met François Hollande en een bus vol generaals en parlementsleden”, zei de topman van de Duitse tankbouwer KMW onlangs volgens Bloomberg ietwat gefrustreerd op een conferentie. „Ik kom in een Smart en als ik geluk heb mag ik een ambassadeur meenemen.”