Apples groeiwonder komt tot een abrupt einde. Of is het een pauze?

Technologie Het einde van Apples jarenlange groeispurt was al voorspeld. Toch komt de klap bij de iPhone-maker harder aan dan verwacht.

Beeld NRCQ

„Dit is slechts een korte pauze.” Zo suste Apple-topman Tim Cook de eerste schrik op een historische gebeurtenis: voor het eerst sinds 2003 meldt Apple deze week een omzetdaling. En wat voor een. Het afgelopen kwartaal duikelden de verkopen van het grootste techbedrijf ter wereld over de hele linie fors, van 58 miljard naar 50,6 miljard dollar. Alle hardwarecategorieën krompen zelfs met meer dan tien procent.

Dat Apples omzet zou dalen is geen verrassing, de mate waarin wel. De aanhoudende groeispurt was grotendeels gebaseerd op het succes van de iPhone en die markt is ‘volwassen’. Met andere woorden, hij groeit amper. Alle andere fabrikanten zagen hun verkopen al dalen; ook Apple kan zich niet aan de logica van de markt onttrekken.

Er werden in het afgelopen kwartaal 51,2 miljoen iPhones verkocht. Dat zijn er 9,8 miljoen minder dan vorig jaar – een daling van 16 procent. Dat doet pijn in een bedrijf dat voor tweederde op de verkoop van iPhones leunt. Extra pijnlijk: de groei kwam de afgelopen jaren vooral uit China en ook daar behaalde Apple 26 procent minder omzet ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar.

Alle hoop is gevestigd op de iPhone 7, die in het najaar in de winkels zal liggen. De andere Apple-apparaten deden het immers niet veel beter. De iPad is al langer op zijn retour en daalde met 19 procent ten opzichte van vorig jaar. Apple hoopt met de introductie van een duurdere ‘Pro’-serie het gemiddelde prijsniveau (en dus de winstmarge) op te schroeven.

Ook de Mac (laptops en pc’s) blijkt niet resistent tegen de teloorgang van de computermarkt. Apple verkocht 12 procent minder MacBooks en iMacs.

Te vroeg voor de Apple Watch

Nieuwe producten dan? De Apple Watch kwam precies een jaar geleden op de markt, toch vindt Tim Cook het nog altijd te vroeg om verkoopcijfers bekend te maken. „De verkopen zijn wat we ervan verwachten”, zei Cook in een toelichting op de kwartaalresulaten. Slimme horloges zijn zeker geen ‘onmisbaar’ product voor de massa, zoals een smartphone.

Het is niet alleen kommer en kwel. Apple maakt meer winst dan andere hardwaremakers (10,5 miljard in het afgelopen kwartaal, ten opzichte van 13,6 miljard vorig jaar). Er zit gezonde groei in services, diensten als de App Store, iTunes Store en Apple Music.

Wat zou Tim Cook verstaan onder een ‘pauze’ in de groei? De topman sprak over „sterke macro-economische tegenwind” en stelde de verwachtingen voor het komende kwartaal naar beneden bij.

Apple lijkt nu zijn piek bereikt te hebben. De volgende traditie die Cook mag doorbreken: een reorganisatie aankondigen. Apple heeft, in tegenstelling tot de meeste concurrerende techbedrijven, al jaren geen grote ingrepen hoeven doen. Misschien omdat Apple zich zo goed weet te beperken, misschien omdat er nooit een financiële noodzaak voor is geweest. Met de stofkam door de organisatie kan geen kwaad, zeker bij een technologiereus die 13 jaar de wind mee had en aan innovatietempo heeft ingeboet. Op Wall Street sloot Apple woensdag ruim 6 procent lager, al kondigde het bedrijf aan vijftig miljard dollar extra uit te keren aan beleggers.