Aantal burgerslachtoffers door explosieven met de helft gestegen

Er vielen in 2015 ruim 33.000 burgergewonden of -doden door explosieven. Dat is een stijging van 54 procent ten opzichte van vijf jaar eerder.

In de stad Lahj in Jemen zoekt een militair naar geïmprovsieerde explosieven (IEDs) die daar mogelijk door terreurgroep Al-Qaeda zijn neergelegd. Foto Saleh Al-Obeidi/AFP

Het aantal burgers dat gedood werd of gewond raakte door de inzet van explosieve wapens is in de afgelopen vijf jaar met meer dan de helft (54 procent) toegenomen. Dat blijkt uit cijfers van de Britse monitor Action on Armed Violence (AOAV). Van de ruim 43.700 mensen die omkwamen of gewond raakten bij aanvallen of incidenten met explosieven in 2015 was 76 procent burger. In totaal werden 2.170 incidenten geteld waarbij gewonden of doden vielen door de inzet onder meer mortiergranaten en geïmproviseerde bommen.

Twitter avatar AOAV AOAV AOAV’s report ‘Unacceptable Harm’ key findings available in an infographic
https://t.co/9gA51vJvdy https://t.co/eN99cdPdaR

Toen AOAV in 2011 begon met het verzamelen van de data vielen er 21.500 slachtoffers als gevolg van het gebruik van explosieven, afgelopen jaar was dat ruim 33.000. Ten opzichte van het voorgaande jaar (2014) steeg het aantal burgerdoden en -gewonden in 2015 met 2 procent.

De stijging was afgelopen jaar (wederom ten opzichte van 2014) het grootst in Turkije (7.682 procent), gevolgd door Jemen (1.204 procent) en Egypte (142 procent). Syrië staat op plaats vijf met een toename van 39 procent ten opzichte van 2014.

Definitie explosieve wapens

De organisatie definieert explosief materiaal als “wapens met gemeenschappelijke eigenschappen die zorgen voor doden, gewonden en verwoesting door middel van ontploffing, hitte of fragmentatie rond een specifiek punt”. Daartoe behoren onder meer mortiergranaten, geïmproviseerde explosieven (zogenoemde IED’s) en bommen die vanuit de lucht worden losgelaten.

Een aanmerkelijk deel van de slachtoffers viel als gevolg van aanslagen met de geïmproviseerde explosieven: ruim 16.000 mensen kwamen hierdoor om of raakten gewond. Meer dan de helft van die slachtoffers viel bij zelfmoordaanslagen waarbij een bom werd gebruikt. In totaal werden in 21 landen zelfmoordaanslagen gepleegd door mensen die zichzelf opbliezen. Frankrijk staat, na de gebeurtenissen in november in Parijs, voor het eerst op die lijst.

De meeste doden en gewonden als gevolg van explosief materiaal vielen in Syrië (bijna negenduizend). Jemen en Irak staan op plaats twee en drie. Gekeken naar de staten die zelf het meest gebruik maakten van explosief materiaal staat Jemen bovenaan, gevolgd door Syrië. Terreurgroepering Islamitische Staat is, niet geheel verrassend, de grootste niet-statelijke gebruiker van explosieve wapens.

AOAV claimt niet compleet te zijn met de cijfers, meldt het instituut:

“Meer mensen zijn geraakt door explosieve wapens dan mogelijk kan geconcludeerd op basis van onze cijfers over slachtoffers. De data van AOAV zijn geen poging om elk slachtoffer of elk incident waar ter wereld vast te leggen. Op basis van deze data kunnen geen conclusies worden getrokken over de totale impact van explosieve wapens op burgers in 2015.”