Huis uit ‘Psycho’ verrijst op dak Met

Reportage Metropolitan Museum

Op het dak van het Metropolitan Museum in New York staat sinds kort de façade van een huis. Kunstenaar Cornelia Parker refereert ermee aan Hopper en Hitchcock.

Wie dezer dagen de lift neemt naar het dak van het Metropolitan Museum of Art ontwaart daar een constructie die sterk contrasteert met de achterliggende hypermoderne skyline van Manhattan. Het is op het eerste gezicht een Victoriaans huis uit begin vorige eeuw, geschilderd in het verschoten rood dat je doorgaans op schuren en boerderijen op het Amerikaanse platteland aantreft. Wat doet dat daar op het dak van het Metropolitan? Wie dichterbij komt, ziet dat het twee façades zijn die met steigers en gewichten op hun plaats worden gehouden. Het bouwsel is te klein voor een echt huis, blijkt bij nadere inspectie, en de ramen zijn met hout dichtgetimmerd.

Zo onbevangen als hierboven beschreven zal de bezoeker het kunstwerk Transitional Object (PsychoBarn) echter niet kunnen ervaren. Dat voorkomt de maakster ervan, de Britse beeldhouwster Cornelia Parker, door haar werk zelf uitvoerig toe te lichten. Wie vanaf de lift richting het huis wandelt, komt eerst langs een video waarin de markante kunstenares — ze is groot, spreekt met gezag en haar strenge kapsel maakt haar uiterlijk extra dwingend — uitlegt wat er precies komen gaat.

Parker verklapt in de video dat het huis dat we gaan zien een kleinschalige versie is van het spookhuis uit de Alfred Hitchcock-thriller Psycho (1960), dat op zijn beurt een kleinschalige versie was van de Victoriaanse villa die Edward Hopper schilderde in House by the railroad (1925, momenteel in het Museum of Modern Art in New York). Die link met het Amerikaanse platteland van weleer maakt Parker zelf ook in dit werk, zo maakt ze duidelijk: haar huis, of beter: haar façade, is gemaakt van de overblijfselen van een rode boerenschuur.

Ook de titel van het werk krijgen we alvast verklaard. Transitional Object blijkt een term waarmee de Britse psychoanalist Donald Winnicott refereerde aan de objecten (speen, knuffelbeer, dekentje) waaraan peuters zich hechten wanneer ze onafhankelijk van hun moeders beginnen te worden. Zo’n traditioneel object ontbeerde Norman Bates, de psychopaat uit Psycho en de bewoner van het Victoriaanse huis. In plaats daarvan nam Bates de identiteit van zijn jaloerse moeder aan en vermoordde hij iedereen tot wie hij zich aangetrokken voelde.

Reuze interessant allemaal, maar Transitional Object (PsychoBarn) heeft de uitbundige referenties aan Hitchcock, de psychoanalyse, Hopper en het Amerikaanse platteland nauwelijks nodig. Bezien vanaf het dak van The Met doet het beeld van een landelijk Victoriaans huis immers meteen denken aan de horrorfilm die zich intussen dagelijks in New York afspeelt: het aanhoudende slopen van soms prachtige oude architectuur ten faveure van veelal zielloze, uit staal en glas opgetrokken wolkenkrabbers. En bezien vanuit Central Park, waar het Metropolitan tegenaan ligt, oogt Parkers werk als een bijna spookachtige herinnering aan de tijd dat Amerikaanse dorpen en kleine steden nog floreerden.