Drentse Neanderthalers bikten steen

Archeologie Op een akker in Drenthe hebben archeologen sporen gevonden van een Neanderthaler-werkplaats.

Deze vuursteen is door Neanderthalers bewerkt en werd in april teruggevonden op een Drentse akker. Foto H.B. Versloot

Neanderthalers hadden in Drenthe een werkplaats waar ze stenen werktuigen bikten. Dat blijkt onder meer uit 30 bewerkte vuurstenen die archeologen afgelopen weken vonden op een akker in de buurt van Assen. Archeologen van de Stichting Steentijd Onderzoek Nederland (STONE) raapten de vuurstenen samen met amateurarcheologen van de akker. Ze hebben hun vondst nog niet in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd. Noord-Nederland was in de laatste IJstijd (vanaf 100.000 jaar geleden) een glooiende toendra. Neanderthalers hebben hier vuursteen verzameld en jaagden op rendieren en ander wild.

De rijke vuursteenoogst van april komt bovenop 50 vuurstenen die archeologen al eerder op deze plek vonden. Het gaat vooral om steenscherven die als mes of krabber werden gebruikt en de kernstenen waarvan die zijn afgeslagen. Dit wijst erop dat Neanderthalers hier werktuigen gemaakt hebben. Een andere plek op de akker, op 500 meter afstand, diende waarschijnlijk als jachtkamp. Hier vinden archeologen al sinds 2007 afgewerkte vuistbijlen en andere Neanderthalerwerktuigen waarmee dieren geslacht konden worden.

„De spannende vraag is nu of de twee locaties met elkaar verbonden zijn”, zegt archeoloog Marcel Niekus die bij de vondst betrokken was. „Werden de afslagen die op de werkplaats zijn gemaakt in het jachtkamp gebruikt? Dat gaan we nu uitzoeken. Het zou bijvoorbeeld mooi zijn als een afslag uit de werkplaats op een afslag uit het jachtkamp past.”

Beide Neanderthalerkampen lagen in de IJstijd langs een beekdal dat na verloop van tijd is opgevuld met zand en veen. Als boeren met hun ploeg de juiste laag raken en het heeft net geregend, komen de werktuigen aan de oppervlakte. Door geduldig en regelmatig akkers af te lopen, met veel vrijwilligers, hebben archeologen bij elkaar 500 bewerkte vuurstenen gevonden.