Wat moet HBO als GoT stopt?

Tv-series Zondagnacht gaat seizoen 6 van Game of Thrones in première. HBO is afhankelijk van de serie, net zoals Netflix niet zonder House of Cards kan. Potentiële opvolgers ontbreken.

Een pijl recht in je oog. Alle gasten op je feest bloedig afgeslacht. In Game of Thrones ben je je leven niet zeker. De makers van de hitserie van HBO, die zondag de première van het zesde seizoen beleeft, schromen niet zelfs de belangrijkste hoofdrolspelers uit de serie te schrijven.

Maar in tegenstelling tot de tv-makers denkt de leiding van abonneezender HBO, eigendom van mediaconcern Time Warner, er niet over om de kip met de gouden eieren te slachten. Nog voor de première van zondagnacht kondigde de zender vrijdag aan dat Game of Thrones een zevende en mogelijk ook achtste seizoen krijgt.

Fantasyserie Game of Thrones, omschreven als The Sopranos meets Lord of the Rings, is– net als comedyserie Girls – belangrijk voor HBO. Net zoals de grote concurrent Netflix drijft op de aantrekkingskracht van veel geprezen series als House of Cards en Orange is the New Black.

Originals, eigen producties die nergens anders te zien zijn, vormen de belangrijkste marketing van HBO, Netflix en andere nieuwe videodiensten. Zij moeten kijkers overhalen om een abonnement te nemen. In Nederland proberen RTL’s Videoland (Zwarte Tulp) en KPN (Brussel) een zelfde strategie te volgen.

Game of Thrones behoort tot de buitencategorie. Volgens een woordvoerder van HBO Nederland, voor de helft eigendom van kabelmaatschappij Ziggo, was ‘GoT’ veruit de best bekeken serie bij HBO Nederland in 2014 en 2015. HBO adverteert ook nooit voor zijn films en sport, maar alleen voor zijn kwaliteitsseries.

Officiële cijfers ontbreken, maar Game of Thrones zou ook de serie zijn die het meest illegaal wordt gedownload. Vorig jaar lekte enkele afleveringen uit vóór de première van seizoen vijf. Om die reden hanteerde HBO dit jaar een strikt beleid: niemand mocht voortijdig afleveringen zien van seizoen zes. Alleen voor de Amerikaanse president Obama, groot GoT-fan, werd een uitzondering gemaakt.

Het aantal abonnees van HBO daalde vorig jaar voor het eerst in jaren, met 7 miljoen naar 131 miljoen abonnees. In 2015 was HBO goed voor 20 procent van de omzet van Time Warner, van 28,1 miljard dollar (25 miljard euro). HBO zorgde voor 27 procent van de winst van 6,9 miljard dollar. Nu de serie een zevende seizoen krijgt, is HBO even uit de zorgen.

De concurrentie is heviger

Maar wat moet HBO als GoT stopt? In 2017 loopt ook het succesvolle Girls van Lena Dunham af. Een opvolger heeft de zender niet direct in huis. Sterker, het huis van succesvolle series als The Sopranos, Six Feet Under, The Wire en True Detective lijkt steeds meer moeite te hebben om kwaliteitsdrama te maken.

Vinyl, de gehypte en peperdure serie (100 miljoen dollar voor het eerste seizoen) over de muziekindustrie van Martin Scorsese en Mick Jagger, is niet het verwachte succes. HBO ontsloeg deze maand de producent. Westworld, de nieuwe serie over cowboys en robots, met onder anderen Anthony Hopkins, is opgeschort. De opnamen worden mogelijk volgend jaar hervat. En in het tweede seizoen verspeelde True Detective zoveel goodwill van de fans van seizoen 1, dat de serie nu meer als mislukking dan als succes in de boeken staat.

Vroeger kon HBO rustig de tijd nemen om opvolgers te vinden voor zijn grootste hits. Rustig, met liefde voor tv en respect voor de makers, bouwde men aan een opvolger van The Sopranos. Zo bedacht HBO de succesvolle vampierenserie True Blood. En zo werd het aanvankelijk matig ontvangen Game of Thrones een hit.

Vroeger kon HBO rustig de tijd nemen om opvolgers te vinden voor zijn grootste hits.

Tegenwoordig is de concurrentie veel heviger. In Nederland heeft volgens onderzoeksbureau Telecompaper bijna 5 procent van de huishoudens een abonnement (vorig jaar: 4 procent). Concurrent Netflix zit op 19 procent van de huishoudens (1,47 miljoen abonnementen). Dat was medio 2015 nog 11 procent.

Netflix meldde deze maand ruim 81 miljoen abonnees (ruim 6 miljoen meer dan een jaar eerder). De onlinedienst zou op dit moment harder groeien dan HBO, maar Time Warner maakt pas in mei zijn kwartaalcijfers bekend. Uit recent onderzoek van Morgan Stanley blijkt bovendien dat Amerikaanse kijkers Netflix – en niet HBO – steeds meer als dé bestemming voor original content zien. In één opzicht hebben diensten als Netflix en Amazon het gemakkelijker dan HBO. In de VS telt mediabureau Nielsen wel dagelijks de kijkcijfers van HBO, maar er zijn geen cijfers van de internetdiensten. Als een HBO-serie slechter wordt bekeken, is dat voor de hele wereld duidelijk. Netflix kan zijn mislukkingen beter verhullen. Dat maakt het gemakkelijker bijvoorbeeld de dure serie Marco Polo een tweede seizoen te gunnen, ook al waren de kritieken weinig lovend.

HBO biedt sinds april 2015 ook een over-the-top-dienst: tv via internet zonder dat je een kabelabonnement nodig hebt. ‘HBO Now’ heeft 800.000 abonnees, meldde de zender in februari. Dat is minder dan de 1 tot 2 miljoen die beursanalisten hadden verwacht. Bovendien lekte tegelijkertijd met de introductie van HBO’s streamingdienst de eerste afleveringen van seizoen vijf van Game of Thrones uit. Het illustreert het belang van GoT voor de toekomst van HBO.