‘Sterke vrouwen’ op album Beyoncé

Over overspel, racisme en sterke vrouwen gaat Beyoncés zaterdag verschenen nieuwe album, waaraan een ballerina uit Nederland meewerkt.

Beyoncé in februari dit jaar tijdens de Super Bowl, waar ze optrad in een show met het thema 'Black Power'. FOTO AP

Ballerina Michaela DePrince van Het Nationale Ballet in Nederland, danst in de video’s van het nieuwe album Lemonade van Beyoncé, dat zaterdag onaangekondigd uitgebracht werd. Het album ging als een uur durende film in première bij kabelzender HBO in de VS.

Lemonade is een album waarin Beyoncé haar woede over het overspel van haar man, rapper Jay Z, lijkt te bezingen, en de hachelijke positie van zwarte vrouwen aan de orde stelt. Beyoncé maakte al eerder een politiek statement door in februari dit jaar tijdens een optreden in de pauze van de Super Bowl zich solidair te verklaren met de Black Lives Matter-beweging, die zich keert tegen schietgrage blanke Amerikaanse agenten die Afro-Amerikaanse verdachten doodschieten.

In een van de video’s van Lemonade toont Beyoncé moeders van kinderen die zijn omgekomen bij politieacties in de VS. Daarnaast figureren verschillende zwarte vrouwelijke sterren in de video’s, zoals tennisster Serena Williams. Ook ballerina DePrince, een oorlogswees uit Sierra Leone, geadopteerd door een Amerikaans gezin, hoort daarbij. DePrince danst solo en met Beyoncé. De opnames zijn vorig jaar in het geheim gemaakt op voormalige slavenplantages in Louisiana in de VS. In het nummer worden ze gepresenteerd als een geheim genootschap van sterke en trotse zwarte vrouwen, the Secret Society Women. Beyoncé gebruikt een fragment uit een speech van de zwarte anti-racisme-activist Malcolm X op haar album, die zegt:

„De minst gerespecteerde persoon in Amerika is de zwarte vrouw. De meest onbeschermde persoon in Amerika is de zwarte vrouw. De meest verwaarloosde persoon in Amerika is de zwarte vrouw.”

„Ik geloof dat dit project bijdraagt aan de boodschap dat ieder leven telt, wat voor kleur je ook bent”, zegt ballerina Michaela DePrince in een persverklaring van Het Nationale Ballet. Ze vertelt dat ze het geweldig vond met Beyoncé te werken: „Zoiets maak je maar eens in je leven mee.” Ze draait de „inspirerende” nummers van Beyoncé voordat ze moet optreden bij balletvoorstellingen, vertelt DePrince.

Naast de feministische antiracismeboodschap in Lemonade – mannen komen amper voor in de video’s – vertelt Beyoncé volgens het Amerikaanse muziekmagazine Rolling Stone het verhaal over ontrouw en verzoening. „Are you cheating on me?”, vraagt Beyoncé de kijkers aan het begin. Als Beyoncé over haar woede zingt – terwijl ze met een honkbalknuppel auto’s stuk slaat – lijkt de muziek op Lemonade op hardrock als van Led Zeppelin, aldus Rolling Stone. Maar er zijn ook veel rustige ballades en bluesachtige nummers, soms met funky gospelachtige uitbarstingen.

Er doen verschillende bekende popsterren mee, zoals Kendrick Lamar, The Weeknd en Jack White, maar je ziet ze niet in de video’s die onder anderen door Kahlil Joseph gemaakt zijn. Pas tegen het einde, als er sprake is van verzoening, zien we ook rapper Jay Z, als Beyoncé met haar dochter Blue Ivy in beeld is. In 2014 en 2015 waren er nooit bevestigde geruchten over overspel van Jay Z en huwelijksproblemen bij het stel. De titel Lemonade lijkt afgeleid van het Engelse spreekwoord If life gives you lemons, make lemonade – als het leven je citroenen geeft, maak er limonade van. Het is het zesde soloalbum van Beyoncé, met 12 tracks, en alleen via Tidal, de streamingsdienst van Jay Z, te koop.