Hij wil niet alleen extreemrechts overtuigen

Norbert Hofer De Oostenrijkse presidentskandidaat is het vriendelijke gezicht van de extreemrechtse FPÖ. Hij houdt zich nog op de vlakte.

Foto AFP / Robert Jaeger

Weinig Oostenrijkers weten wie Norbert Hofer is en wat hij wil. De presidentskandidaat van de extreemrechtse FPÖ, die zondag verrassend de eerste ronde won en een gerede kans maakt om op 22 mei tot president gekozen te worden, was afgelopen weken en maanden in eindeloze series tv-debatten en interviews te zien – maar hij is zeer op zijn hoede en houdt zich professioneel op de vlakte.

Deels komt dit doordat publieke optredens absurd geformatteerd zijn. Over elke vraag wordt eerst onderhandeld; interviewers vragen zelden door. Laatst zei Hofer (Vorau, 1971) dat als Oostenrijk géén lid was van de EU, hij bij een referendum over toetreding „nee zou stemmen”. Wat hij met Oostenrijk in de EU en in de eurozone wil, kwam niet aan de orde.

Hij heeft illegalen „indringers” genoemd, die „je hoofd eraf snijden”

Het komt de FPÖ goed uit hem te positioneren als iemand uit het politieke midden, die zijn woorden weegt. Hofer moet ieders stem kunnen krijgen. Omdat partijvoorzitter Heinz-Christian Strache kanselier wil worden – en er dichterbij is dan ooit nu de regering van socialisten en conservatieven sinds zondag wankel is – koos hij de bedachtzame Hofer voor het presidentschap.

Hofer, een vliegtuigbouwkundige is een loyale partijman. Hij zit sinds zijn 25ste in de politiek – eerst in de oostelijke provincie Burgenland, toen landelijk. Hij was partijwoordvoerder Milieu en Gehandicapten in het parlement en was derde parlementsvoorzitter. En, belangrijk: hij is een family man, vader van vier kinderen, voor de tweede keer getrouwd.

Eerst wilde Hofer, een religieuze man met een crucifix in zijn broekzak, geen kandidaat zijn. Hij vond zichzelf te jong. Maar als partijstrateeg , die het FPÖ-programma schreef, stemde hij tenslotte toe. Een president kan verkiezingen uitschrijven en kanseliers benoemen. Hij kan dus een regering-Strache mogelijk maken. Alles wat hij publiekelijk zei over de presidentiële macht was dit:

„U zult versteld staan”.

Zoals andere extreemrechtse partijen in Europa is de FPÖ positief over de Heimat, het thuisland, en negatief over Europa: „dat duivelskruis van leugens”. Maar omdat Oostenrijk als exportland enorm aan de euro verdient, zwijgt Hofer er verder over. Hij wil meer grensbewaking en extra geld voor Defensie. Ook wil hij hoofddoeken verbieden voor mensen in het openbare ambt. Hij heeft illegalen eens „indringers” genoemd, die „je hoofd eraf snijden” – maar later gezegd dat illegalen dat „natuurlijk niet allemaal doen”.

Hofer slaagt er al maanden zo goed in om het vriendelijke gezicht van de FPÖ te zijn, dat het een illusie zou zijn serieuze stellingnames van hem te verwachten vóór 22 mei. Daarna kan het weleens interessant worden.