De beker redt het aanzien van Feyenoord

Na acht jaar droogte won Feyenoord de KNVB-beker. Op dit moment het hoogst haalbare voor de club die scharrelt tussen de subtop en de toptwee: Ajax en PSV.

Feest in de kleedkamer van Feyenoord, met van links naar rechts El Ahmadi, Basacikoglu, Van Beek, Vilhena, Kuijt en Elia. Foto Olaf Kraak/ANP

De Kuip is halfleeg, de avond valt, FC Utrecht-fans hebben de tribunes al verlaten. Dan betreedt Lee Towers de grasmat met z’n gouden microfoon. De Rotterdamse volkszanger zingt zijn favoriete Feyenoord-clublied You’ll Never Walk Alone, zoals alleen hij dat kan, armen wijd gespreid, rustig sjokkend over het veld. „Gefeliciteerd mannen, ongelofelijk.” Een tafereel dat de afgelopen jaren zelden te zien was op Rotterdam-Zuid.

Na acht jaar van droogte heeft Feyenoord weer een prijs gewonnen, FC Utrecht werd in een tegenvallende finale met 2-1 verslagen. Een curieus doelpunt beslist een kwartier voor tijd het duel. Aanvaller Eljero Elia rukt op over links, gaat verdediger Mark van der Maarel voorbij, het strafschopgebied binnen, haalt uit met rechts en dan belandt de bal via de paal en de rug van FC Utrecht-doelman Filip Bednarek in de goal. De ongelukkige Poolse keeper krijgt het (eigen) doelpunt op zijn naam.

Ontlading bij Feyenoord, als een vrijgevochten worstelaar beweegt Elia zich na de goal juichend over het veld. Er is vorige week door de technische staf van Feyenoord gesproken met Elia, over zijn passeeracties en schoten in de korte of verre hoek. „Schieten met een idee”, zoals Feyenoord-coach Giovanni van Bronckhorst het noemt.

Stampende beats

Het voorwerk in de Kuip is spectaculair, stampende beats, heerlijke bekersfeer, in de eerste minuten is er nauwelijks zicht door het fakkelvuurwerk en de rook die door het stadion cirkelt. Zon en regen wisselen elkaar af, in hetzelfde ritme golft het spel op en neer. Later in de wedstrijd worden er vanuit het Utrecht-vak vier brandende fakkels op het veld gegooid.

Het is Feyenoord dat met het kenmerkende powervoetbal de beste mogelijkheden creëert. Na een kwartier een enorme kans voor spits Michiel Kramer, doordat Van der Maarel een bal te kort terugspeelt. Kramer mist, zijn bal caramboleert naast.

Feyenoord met het mes tussen de tanden, smijtend met krachten. FC Utrecht afwachtend, loerend op een uitbraak, op een counter. Dan kort voor rust, aanval over veel schijven, voorzet aanvoerder Dirk Kuijt, kopspecialist Kramer zet zijn hoofd ertegen en mikt in de hoek: 1-0.

Van Bronckhorst ziet iets onoverwinnelijks in zijn ploeg. Hij sprak erover in de rust. „Wat er ook gaat gebeuren in tweede helft, we kunnen alles aan.” Snel na rust de tegenstoot van Utrecht, de 1-1 na een harde uithaal van FC Utrecht-verdediger Ramon Leeuwin. Feyenoord even in de verdrukking. Maar dan, de slalomactie van Elia, de winnende goal, 2-1.

De KNVB-beker, voor topclubs vaak niet meer dan een troostprijs, is op dit moment een lichtpuntje voor Feyenoord in het ‘Ajax-PSV-tijdperk’. De landstitel is al twee jaar een tweestrijd tussen PSV en Ajax. „Het gat met Ajax en PSV is te groot”, zei technisch directeur Martin van Geel zondag bij tv-programma De Tafel van Kees. Daarmee doelt hij niet alleen op de sportieve achterstand, ook financieel en qua transfermogelijkheden.

Natuurlijk, de vreugde is groot na de bekerwinst. Maar het verhult dat Feyenoord zich in een beknellende positie bevindt, scharrelend tussen de subtop en de oppermachtige toptwee. Ajax en PSV schaken financieel op een hoger niveau, mede door de miljoeneninkomsten uit de Champions League – zie het verschil in omzet over vorig seizoen tussen Ajax (105 miljoen euro) en Feyenoord (62 miljoen).

Topspitsen komen niet naar Feyenoord, waar de maximale salarisgrens ‘slechts’ rond de één miljoen euro ligt. Er werd in het verleden gesproken met Luuk de Jong (nu PSV) en Bas Dost (nu VfL Wolfsburg), maar die bleken financieel onhaalbaar. Kramer, na lang twijfelen gehaald voor 1,5 miljoen euro, is nu eerste spits. „Met alle respect voor Michiel Kramer, die het zeer behoorlijk doet, maar dat is een ander segment dan Luuk de Jong en Bas Dost”, zei Van Geel zondag. Feyenoord is machteloos in dat „hogere segment”.

De beker redt het gevallen aanzien van enkele Feyenoord-gezichten: coach Van Bronckhorst in zijn moeizame debuutjaar, Dirk Kuijt die niet voor niets is teruggekeerd bij zijn geliefde club, de onder vuur liggende technisch directeur Van Geel en zijn compagnon algemeen directeur Eric Gudde. De directie zal zich gesterkt voelen door de bekerzege, na 8 mei wacht een evaluatiegesprek met de raad van commissarissen. De recordreeks van zeven nederlagen is alweer bijna vergeten.

Maar zicht op een zonnige toekomst is er niet. Het gat met de toptwee blijft. Verontrustend vooruitzicht is dat Feyenoord komende zomer geen verkoopmateriaal heeft om een klapper te maken op de transfermarkt – zoals vorige zomer met Jordy Clasie, die voor 12 miljoen euro naar Southampton vertrok. Een van de beste spelers van dit moment, Tonny Vilhena, verlaat de club na het seizoen hoogstwaarschijnlijk transfervrij.

Het zijn zorgen voor later. Stadionspeaker Peter Houtman, geboren optimist, roept een uur na het duel: „Je weet het hè, morgen feestje op de Coolsingel.”

    • Steven Verseput