Criticus van de islam en specifiek van de Turkse president Erdogan

Ze leerde het polemiseren van Theo van Gogh. Haar columns leiden regelmatig tot haatmail, vaak ook van andere Nederlandse Turken.

Ebru Umar (45) is een columnist, geboren in Nederland, met roots in Turkije. Ze studeerde Rechten (een jaar) en Bedrijfskunde (afgerond) aan de Erasmus universiteit, en werkte tien jaar in het bedrijfsleven. Bij ING en Wolters Kluwer. Toen ontdekte ze: dit bén ik niet, en werd ze columnist en publicist. In haar columns is Umar regelmatig kritisch op de islam, en specifiek op de Turkse regering-Erdogan.

De arrestatie lijkt de climax van een twist die vorige week begon. In haar Metro-column – die ze overnam van haar vermoorde leermeester Theo van Gogh – beet Umar stevig van zich af over het Turkse consulaat in Nederland. Die riep Turkse Nederlanders via een e-mail op om beledigers van president Erdogan aan te geven. Umar schrijft: „Tegen elke Nederturk die de oproep van het Turkse consulaat steunt en meent NSB’ertje te kunnen spelen over wat Nederlanders in Nederland zeggen over Sultan Erdogan, de megalomaanste dictator die Turkije sinds de oprichting van de republiek in 1923 kent, heb ik maar een ding te zeggen: go fuck yourself.”

Zoals eigenlijk altijd na een kritische column van Umar: ze krijgt haatberichten en (online) bedreigingen. Vooral uit de Turkse gemeenschap in Nederland; Erdogan is onder een groot deel van deze groep populair. Er is een twitteraar die haar na publicatie van de column laat weten de hashtag #fuckebru trending te willen maken. De columnist beantwoordt alle reacties, vanaf haar vakantieadres, met cynisme en méér kritiek op Erdogan en zijn regering.

De arrestatie wordt door de Nederlandse politiek met afgrijzen bezien, maar honderden Turkse Nederlanders zetten juichende reacties op Twitter en Facebook. Een nog nette reactie komt van Chaira Oligny, een Turks-Nederlands-Italiaanse presentatrice, die desgevraagd wel wil toelichten waarom ze de arrestatie op Facebook ‘prachtig nieuws’ noemde. Oligny: „Mevrouw Umar wil populariteit. Dat kan. Maar dit betekent niet dat zij Turkije kan beledigen. Mevrouw Umar haat de Turkse cultuur. Ze heeft haar eigen ideeën over president Erdogan, wat niet acceptabel is.”

Umar sprak vorig jaar in radioprogramma Dit is de Dag over de arrestatie van de Nederlandse journalist Fréderike Geerdink in Turkije. Vreselijk, vond Umar, maar ze zou zelf nooit overwegen om in Turkije „de ellende op te zoeken” door er, bijvoorbeeld, te gaan wonen en kritisch verslag te doen over de regering.

Umar: „Als je journalist bent in Turkije, maak je heel veel kans om achter de tralies te eindigen. In Turkije is het recht nu eenmaal niet het recht. […] Mijn wereld is heel klein. Die houdt op bij Nederland. Ik ga vaak naar Turkije, want ik vind het strand heerlijk, ga er lekker eten, en kijken hoe mijn huis erbij staat.”

Zondagochtend dronk Ebru Umar een kopje thee op de buitenplaats van het politiebureau. Ze zegt er goed behandeld te zijn. In de middag werd ze vrijgelaten. Umar mag nog niet naar Nederland: „Ik heb landarrest”. De columniste moet eerst bewijzen dat ze in Nederland werkt.