Wie biedt op Delta’s klantenbestand?

Het Zeeuwse energiebedrijf Delta staat deels te koop. Voor de verkoopafdeling is veel belangstelling, maar voor kerncentrale Borssele niet.

Opslagplaats van nucleair afval, nabij de kerncentrale in Borssele, die onderdeel is van energiebedrijf Delta. De kerncentrale staat verkoop van Delta als geheel in de weg, omdat niemand die wil overnemen. Foto Evelyne Jacq

„Beste Qurrent”, schreef een lezer deze week op de site van de Zeeuwse krant PZC. „Misschien heeft u het nog niet helemaal door, maar Delta is al van de Zeeuwen, moeten we nu ons eigen bezit gaan kopen?” De landelijke energiecoöperatie Qurrent had gesuggereerd dat de Zeeuwen zelf aandelen zouden kopen in Delta, Qurrent zou dan de stroom verkopen. Een gedeeltelijke overname dus. Maar daar trappen de Zeeuwen niet in: ze gaan niet twee keer voor Delta betalen.

Het energiebedrijf is voor de ene helft in handen van de provincie Zeeland en voor de andere helft in handen van gemeenten en de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant. Delta staat sinds deze week te koop, althans de afdeling die energie aan consumenten verkoopt (de zogeheten kaartenbak), evenals een aantal energiecentrales en het Zeelandnet, de Zeeuwse internetverbinding waar heel Zeeland op is aangesloten.

Verkoop van onderdelen is volgens directeur Frank Verhagen nog de enige mogelijkheid om financieel orde op zaken te stellen. Alle andere scenario’s, zoals herfinanciering door de aandeelhouders, zijn op niks uitgelopen. Het besluit volgt op jaren van onzekerheid bij het Zeeuwse bedrijf dat ooit 3.000 mensen werk bood. Inmiddels zijn dat er 1.600.

Van neergang naar verkoop

De eerste problemen doemden in 2009 op toen bleek dat een avontuur in zonnepanelen tot grote verliezen had geleid. In een jaar tijd zakte de winst van 100 miljoen euro naar 7 miljoen euro. In 2010 moest een verlies genomen worden van 178 miljoen euro.

Daarna raakte Delta verstrikt in een strijd tegen de gedwongen afsplitsing van de stroom- en gasnetwerken, die het bedrijf uiteindelijk verloor. In de tussentijd daalde de stroomprijs, van 83 euro per megawattuur in 2009 naar ongeveer 25 euro nu. Het leidde in 2015 opnieuw tot een verlies, van 111 miljoen euro.

Over mogelijke kopers wil in deze fase nog niemand iets kwijt. Bram Nonnekes, voorzitter van de ondernemingsraad bij Delta, schat dat het verkoopproces een maand of acht zal duren. De directie van Delta heeft hem toegezegd dat de OR daar vanaf de zomer bij betrokken zal worden. Volgens Nonnekes zijn er „verschillende gegadigden”.

Behoud van werkgelegenheid wordt een belangrijke afweging, zegt Delta-directeur Verhagen in een interview met de PZC, maar niet de enige. „De beste prijs is natuurlijk een hele belangrijke, omdat we geld nodig hebben.” Verhagen hoopt dat zich zo veel kopers melden dat hij „eisen kan stellen”. Het Rotterdamse Eneco heeft al jaren belangstelling voor Delta, hun regio’s grenzen aan elkaar. Al in 2012 voerden de bedrijven verkennende gesprekken. Maar die ketsten af op kerncentrale Borssele, waarvan Delta de belangrijkste aandeelhouder is.

Ook nu staat de kerncentrale een eventuele overname door Eneco in de weg. Het Rotterdamse energiebedrijf, dat een duurzame weg is ingeslagen, wil in de verste verte niet geassocieerd worden met kernenergie. Ook voor de relatief nieuwe Sloe- gascentrale heeft Eneco geen belangstelling.

Wat niet wegneemt dat Eneco, dat in de strijd tegen de splitsingswet lang samen met Delta is opgetrokken, wel belangstelling heeft voor andere onderdelen. Met name voor de ‘kaartenbak’, het klantenbestand.

OR-voorzitter Nonnekes geeft toe dat Eneco een van de mogelijke gegadigden is. Niet alleen vanwege de kaartenbak, ook om de ICT-kennis en de internetverbindingen die Delta meebrengt. Dat zou de eventuele koper de kans bieden om te experimenten met slimme diensten op het gebied van energie, maar ook bij watergebruik en ventilatie.

Eneco wil niet reageren, maar het is bekend dat het bedrijf zich steeds nadrukkelijker in de richting begeeft van een volledig geautomatiseerd smart home.

En de kerncentrale?

Over het lot van de kerncentrale bestaat veel onzekerheid. Hij zou nog tot 2033 in bedrijf kunnen blijven. Nederlandse partijen willen de centrale niet kopen en buitenlandse partijen mógen hem niet kopen, uit veiligheidsoverwegingen. Het ministerie van Economische Zaken studeert naarstig op mogelijke nieuwe constructies. De centrale zou kunnen worden ondergebracht in een staatsdeelneming.

Daarbij komt: wie de centrale in handen krijgt, moet opdraaien voor de kosten van ontmanteling en de opslag van kernafval. Peer de Rijk, directeur van milieuorganisatie WISE, ziet eigenlijk maar één oplossing: de centrale nu sluiten en het verlies op de koop toe nemen.