Oplopende spanningen Belize en Guatemala na dood jongetje

Guatemala heeft 3.000 soldaten naar de grens gestuurd. De landen ruziën al lang over de grens.

De president van Guatemala Jimmy Morales, eerder deze maand. Foto Marvin Recinos / AFP

De spanningen tussen de Midden-Amerikaanse landen Belize en Guatemala zijn de afgelopen dagen flink opgelopen na een dodelijk incident aan de grens. Woensdag werd daar een Guatemalteeks 13-jarig jongetje doodgeschoten door een Belizaans patrouilleteam. Beide landen, die al sinds 1859 ruziën over de grens, hebben troepen gestuurd naar het grensgebied, volgens persbureau AP.

In een vrijdag uitgebrachte verklaring veroordeelt Belize nu de “massale” mobilisatie van Guatemalteekse troepen naar de grens. Donderdag verhoogde Guatemala het aantal soldaten in het grensgebied van 400 naar 3.000, volgens persbureau AFP. De stap was volgens het ministerie van Defensie nodig “om verdere escalatie te voorkomen”. Het ministerie benadrukte dat het geen oorlogsverklaring was.

De Organisatie van Amerikaanse Staten, waar beide landen lid van zijn, hebben opgeroepen de kalmte te bewaren.

Het incident

Volgens Guatemala was het jongetje samen met zijn vader en zijn broertje op het land aan het werk toen ze werden beschoten. President Jimmy Morales beschouwt de “laffe en buitenproportionele aanval” als een aanval op heel Guatemala. De regering veroordeelde de “agressieve houding” van zijn buurland. Morales riep Belize op de verantwoordelijken te straffen.

Belize zegt echter, na onderzoek, dat het patrouilleteam aan de grens uit zelfverdediging handelde. Toen Belizaanse veiligheidsdiensten een man oppakten zouden zij zijn beschoten. De soldaten vonden later het lichaam van het jongetje en brachten deze naar Belize Stad voor autopsie. De Belizaanse premier Dean Barrow bestreed de uitspraken van de Guatemalteekse president en benadrukte dat Belize een vredelievend land is dat het internationaal recht respecteert.

Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken in Guatemala is uit de autopsie gebleken dat het jongetje acht keer is geraakt. In een verklaring benoemde het ministerie ook dat sinds 1999 negen andere Guatemalteken door Belizaanse troepen zijn doodgeschoten:

“Het is spijtig dat het leger van Belize het enige leger is in Latijns-Amerika en de Carribean dat op ongewapende burgers van een ander land schiet.”

Grensconflict

De landen zijn het al tientallen jaren oneens over de grens. Guatemala - 15 miljoen inwoners en bijna drie keer zo groot als Nederland - beschouwt bijna de helft van het grondgebied van Belize - 350.000 inwoners en twee keer zo klein als Nederland - als het zijne. De landen zouden het conflict naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag moeten brengen, maar willen eerst het volk raadplegen.