Obama: bij Brexit achter aansluiten

Handelsakkoord Als Brexit-aanhangers denken dat Amerika snel een nieuw akkoord wil sluiten met Engeland, hebben ze het mis.

President Obama mengde zich in het Brexit-debat. Foto Reuters

De Amerikaanse president Barack Obama heeft vrijdagmiddag in Londen de druk op het Britse EU-referendum sterk opgevoerd. Na een Brexit, een vertrek uit de Europese Unie, zullen zij „achter in de rij moeten aansluiten” als ze een handelsakkoord met de VS willen.

Dit weekeinde vliegt de Amerikaanse president naar Duitsland, waar de onderhandelingen over TTIP, het handelsakkoord tussen de VS en de EU, worden voortgezet. Zowel de Amerikanen als de Europeanen willen die graag voor het einde van zijn ambtstermijn afronden. De timing van zijn opmerking aan de Britten moet ook in dat licht worden gezien.

Obama liet blijken dat een akkoord met de 500 miljoen consumenten tellende EU prioriteit heeft boven een eventueel akkoord met een 63 miljoen tellend Verenigd Koninkrijk dat die Unie heeft verlaten. Over twee maanden stemmen de Britten of zij lid willen blijven van de EU.

Zware last

„Het Verenigd Koninkrijk zal achter in de rij moeten aan sluiten. Niet omdat we geen ‘speciale relatie’ meer zouden hebben, maar omdat de zware last die voorafgaat aan ieder handelsakkoord de toegang tot een grote markt met veel landen efficiënter is dan een stukje-bij-beetje akkoord”, zei hij.

Juist door het woord ‘queue’ te gebruiken en niet het Amerikaanse ‘line’, gaf Obama blijk van de Britse gevoeligheden. Voor de Britten hoort in de rij staan bij het leven, en achter aansluiten bij hun idee van ‘fair play’, eerlijkheid. In het Brexit-kamp werd gezegd dat vanwege de sterke historische band tussen de Amerikanen en de Britten een handelsakkoord na een vertrek uit de EU snel geregeld zou zijn.

De vertrekkers claimen dat zonder het juk van ‘Brussel’ de Britse regering vrij zou zijn te handelen met wie het maar wilde, en dat door de Britse positie in de wereld dat makkelijk zou zijn. Obama’s interventie kan twijfelende Britten ervan overtuigen dat een toekomst buiten de EU niet zo rooskleurig is als door het Brexit-kamp wordt voorgesteld.

Bemoeien

Obama wuifde weg dat hij zich niet diende te bemoeien met een Brits referendum. Hij zei dat als een handelsovereenkomst met de Amerikanen als voorbeeld wordt genoemd „u wellicht wilt horen wat de president van de VS denkt dat de VS gaan doen”.

Het Brexit-kamp reageerde vrijdag op de manier waarop eerder op bijvoorbeeld waarschuwingen van het IMF werd gereageerd, door twijfel te zaaien over de boodschapper en niet de boodschap. Staatssecretaris van Justitie Dominic Raab noemde Obama „een lame duck president, die een oude vriend een plezier doet”. Boris Johnson, de burgemeester van Londen en prominent voorstander van een vertrek uit de EU, claimde zelfs dat de „deels Keniaanse” afkomst van de president hem anti-Brits had gemaakt, een standpunt dat door Nigel Farage, de leider van de UK Independence Party werd herhaald. Kenia was tot 1963 een Britse kolonie.