‘Nederland beperkt zichzelf met te strenge regels ’

Kan een mobiel netwerk de vaste internetverbinding en tv vervangen? De baas van T-Mobile Nederland denkt van wel. Hij moet wel.

Mark Klein: „We hebben de meeste smartphones, iedereen gebruikt hier sociale media en clouddiensten, en toch is de de mobiele dataconsumptie hier niet erg hoog vergeleken met Finland of Zweden.” Foto David van Dam

Den Haag is een telecomstad. Of beter: was een telecomstad. Als je op je tenen gaat staan in het T-Mobile-pand aan de Waldorpstraat, kun je de vestiging van concurrent KPN zien. Nederlands grootste aanbieder gaat tweederde van zijn hoofdkantoor afstoten omdat de bureaus leeg zijn na reorganisaties. Verderop, bij het Spaarneplein, is nog net het voormalige kantoorpand te zien van kabelmaatschappij Ziggo, dat sloot na de fusie met UPC.

Dat is de telecomindustrie in een notendop: meer concurrentie van internetdiensten, samensmelting van netwerken, minder omzet en dus minder personeel. Ook T-Mobile kromp. In 2009 werkten er nog 2.000 mensen, nu 1.430. Een gedeelte van de drie kantoortorens is afgestoten. De reorganisaties zijn nog niet achter de rug.

Mark Klein, geboren en getogen in het Ruhrgebied, leidt sinds twee jaar T-Mobile Nederland. T-Mobile heeft alleen een mobiel netwerk en moet concurreren met twee grote partijen die via hun vaste en mobiele netten gecombineerde bundels verkopen.

Bijna 10 procent van de Nederlandse huishoudens heeft nu een zogeheten quad-play-abonnement, met vaste en mobiele telefonie, data en een tv-pakket. KPN spint er garen bij, Vodafone bundelt zijn krachten dit jaar samen met kabelmaatschappij Ziggo – dit wordt de tweede grote combinatie van vast en mobiel.

T-Mobile staat zwakker, als mobile only-aanbieder op de consumentmarkt. Zeker omdat nieuwkomer Tele2 de tarieven extra onder druk zet.

„Ik wist waar ik aan begon”, zegt Klein in een vergaderkamer op het hoofdkantoor van T-Mobile.  Hij werd in januari 2014 interim-topman en besloot te blijven, al raakte T-Mobile Nederland in drie jaar 700.000 klanten kwijt. Er zijn er nu nog 3,7 miljoen over.

Klein spreekt vloeiend Nederlands. Als het over zaken gaat kiest hij voor Engels. Bijvoorbeeld als het gaat over de mogelijke verkoop: moedermaatschappij Deutsche Telekom wil van de Nederlandse dochter af, omdat die slechter presteert dan de andere onderdelen (de omzet daalde vorig jaar met 15 procent tot 1,4 miljard euro). Een eerste biedingenronde mislukte, maar de verkoop is nog niet van tafel.

Hoe is het om een winkel te beheren die elk moment verkocht kan worden? „Dat maakt niets uit voor onze plannen”, zegt Klein. Het heeft geen zin om je druk te maken over zaken waar je geen controle over hebt. We richten ons liever op dingen die we wel kunnen beïnvloeden.”

Klein ziet reden voor optimisme. Vorige maand werd T-Mobile uitgeroepen tot het beste mobiele net van Nederland, terwijl het daarvoor altijd bekritiseerd werd om de netwerkkwaliteit.  Hij gaf de technische staf een (symbolische) gouden medaille. Zelf is hij technisch én commercieel (studeerde werktuigbouwkunde en economie) en klom op tot de hoogste managementlaag van Deutsche Telekom, de grootste provider van Europa.

T-Mobile Nederland haalt inspiratie uit het succes van het Amerikaanse zusterbedrijf T-Mobile US. Dat groeit dankzij nieuwe diensten als Binge On: onbeperkt video kijken zonder dat je databundel belast wordt. ‘Wij zijn de uncarrier’, zegt de mediagenieke Amerikaanse T-Mobile-baas John Legere bij elke presentatie.

In het Nederlands: een mobiel netwerk voor mensen die afwillen van verplichte bundels van de kabelaar. Zo’n uncarrier wil T-Mobile Nederland ook graag worden. Als de regels tenminste meewerken.

Kan T-Mobile het ooit redden zonder vast netwerk?

„Er is nu een duopolie van KPN en Vodafone/Ziggo, die hun mobiele verbinding onder de prijs verkopen en subsidiëren met de vaste verbinding. Ik woon zelf in Ziggo-gebied en kreeg al twee prijsverhogingen. Er is meer concurrentie nodig.

T-Mobile zou graag ook een vast netwerk willen aanbieden aan consumenten, via bestaande infrastructuur. Maar via KPN is dat te duur – dat krijgen we niet winstgevend – en de kabel staat niet open voor andere aanbieders.

„Bij de meeste consumenten draait het leven om dit apparaat (hij tikt op zijn smartphone). Voor hen kan alleen een mobiele provider genoeg zijn. We willen een derde infrastructuur ontwikkelen met fixed mobile substitution: een snelle 4G-dataverbinding die je breedbandaansluiting vervangt. Zonder verplichte vaste telefoon of 150 zenders die je toch niet bekijkt.”

Werkt dat, mobiel als vervanging voor breedband? Doet mijn telefoon het nog als de buurman gaat downloaden?

„Bij mij thuis is de 4G-verbinding vaak sneller dan het wifi-netwerk. We testen dat product, 4G@Home, eerst op het platteland waar minder breedbandaanbod is.

„Ons netwerk is snel genoeg maar je moet wel kwaliteit kunnen garanderen. Liefst zouden we mobiele gebruikers voorrang geven op iemand die via 4G naar een groot tv-scherm zit te kijken. De strenge regels voor netneutraliteit in Nederland maken dat lastig.”

Er zijn nieuwe Europese regels voor netneutraliteit opgesteld, waarin providers ruimte krijgen om diensten als 4G@Home te differentiëren. De Nederlandse regels staan dat nu niet toe, elders in de EU mag het wel. In sommige Europese landen kun je een bundel kopen met onbeperkt mobiel gebruik van muziek- of videodiensten. Je hoeft dan niet meer op je gigabytes te letten. T-Mobile wil zoiets aanbieden maar vorige maand benadrukte minister Kamp van Economische Zaken nog dat zulke producten aan prijsdiscriminatie doen en dat is niet toegestaan. In het verleden werden KPN en Vodafone al beboet omdat ze onbeperkt Spotify en HBO Go aanboden.

Na 30 april houdt Nederland vast aan het expliciete verbod op prijsdiscriminatie, dat niet in de Europese regels staat. Pas na de zomer blijkt of dat mag – dan bepalen de overkoepelende telecomautoriteiten hoeveel speelruimte de lidstaten krijgen voor een eigen koers.

De providers zijn boos – niet alleen T-Mobile. Topman Rob Shuter van Vodafone Nederland schreef eerder dat „de logica achter deze koerswijziging van Nederland ons volledig ontgaat.”

Mark Klein van T-Mobile: „Minister Kamp loopt op de zaken vooruit en is conservatiever dan de rest van Europa. Dit maakt van Nederland een buitenbeentje. Nederland beperkt zichzelf; we hebben de meeste smartphones, iedereen gebruikt hier sociale media en clouddiensten, en toch is de de mobiele dataconsumptie hier niet erg hoog vergeleken met Finland of Zweden.”

Zou u onbeperkte mobiele video willen aanbieden, zoals T-Mobile dat in de Verenigde Staten doet?

„Binge On is een groot succes in de VS. Elke videodienst, of het nou Netflix is of Amazon Video, kan eraan meewerken. We zijn de Nederlandse variant aan het bestuderen. Als minister Kamp niet zo’n strenge interpretatie van de regels had gegeven, hadden we deze zomer bij wijze van spreken al onbeperkt Netflix kunnen kijken op het strand.”

Dus u durft het nu nog niet aan te bieden?

„Het gaat niet om durven, wij houden ons aan de mogelijkheden van de wet.”

John Legere in de VS is een uitgesproken figuur. Past dat ook bij u?

„Voor de Amerikaanse markt is hij de perfecte persoon, met een agressieve benadering waar we in Europa veel van kunnen leren. Maar zo zit ik niet in elkaar. Ik denk dat we het op een nuchtere, meer Nederlandse manier moeten aanpakken.”