Klik maar raak: geld verdienen met je muis

Een uurtje advertenties klikken levert twintig cent op. Thuiswerk is niet langer garnalen pellen maar muisklikken.

Illustratie Arjen Born

Jo Neus uit Valkenburg klikt een uurtje per dag. Meestal na het eten, als zijn vrouw tv-programma’s kijkt en hij in de woonkamer aan tafel zit. Kop koffie erbij, laptop open en klikken maar. De reclamemails waarop hij klikt, vindt hij in zijn e-mailbox. Ruim honderd. ‘De iPhone 5s nu super voordelig!’ ‘Zorgeloos wonen met een inboedelverzekering?’. Hij opent de reclamemail, klikt op de advertentie, komt terecht op de site van de adverteerder, klikt de site van de adverteerder weg, en klaar. Volgende mail. Met vijftien jaar ervaring kan Neus de handeling, drie muisklikken in totaal, gedachteloos verrichten. Het levert hem elke avond zeker twintig cent op.

Lucratiever zijn de online enquêtes, vaak in opdracht van de overheid. Over zijn gezondheid, de politiek, zijn ervaringen met files. Levert al snel vijftig cent op, mits je niet overal ‘neutraal’ invult – dan wordt ’ie afgewezen. Neus, 57 jaar, heeft al zeker duizend enquêtes ingevuld. Of hij is oververtegenwoordigd in de statistieken? „Ik denk het wel.”

Ze hebben namen als ‘klikjestrommel’ en ‘kanjerklikken’ en het webdesign stamt vaak nog uit de jaren 90.

Hedendaagse garnalenpellers

Klikkers als Jo Neus zijn de hedendaagse garnalenpellers. Tot de jaren negentig verdienden huisvrouwen aan de kust bij met thuis garnalenpellen. Daarna mocht het niet meer omdat de hygiënevoorschriften strenger werden. Nu heb je, om wat extra's te verdienen, alleen een computer en internetverbinding nodig.

Drie muisclicks per reclamemail, veel werk is het niet. Drie keer je wijsvinger twee millimeter naar beneden bewegen en weer terug. En al is het geen vetpot, hooguit enkele honderden euro’s per jaar, in Nederland zijn zo’n duizend klikkers dagelijks actief. Ze maken optimaal gebruik van hun rol als consument. Schuilen voor het reclamebombardement, weten ze, heeft in een wereld gedomineerd door de marketing toch geen zin. Dan kun je er maar beter zelf wat aan verdienen.

En zo is in jaren tijd een fijnmazig kliknetwerk ontstaan dat werkt als een piramide. Bovenaan staan de bedrijven die hun product aan zo veel mogelijk consumenten willen verkopen. Ze vragen marketingbureaus om hun kortingsacties of product in de vorm van een e-mail, link of banner online te verspreiden. De marketingbureaus bieden de link naar het product aan bij kliksites met een eigen ledenbestand. Als leden het product kopen, wat soms gebeurt, krijgen de kliksites een percentage. Maar veel leden sparen vooral. Door te klikken op de link krijgen ze credits en bij voldoende credits kunnen ze zich laten uitbetalen – meestal rond de tien euro. De kliksite schroeft zo kunstmatig het bereik van de advertentie op.

Elke dag honderden e-mails

Euroclix is de grootste en best betalende kliksite van Nederland: één cent voor een e-mail klikken, al snel vijftig cent voor een enquête. Maar omdat elke kliksite hooguit twee producten per dag aanbiedt, is de fanatieke klikker aangewezen op tientallen kliksites die minder betalen: 0,1 of 0,01 cent per e-mail. Ze hebben namen als ‘klikjestrommel’ en ‘kanjerklikken’ en het webdesign stamt vaak nog uit de jaren 90.

Jo Neus begon ermee toen hij nog nachtdiensten draaide. „Even de sites afgaan.” Twee uurtjes meestal. Op een goed moment was Neus aangesloten bij ruim honderd kliksites en werkte hij dagelijks honderden e-mails weg. Het was verslavend. Iedere vrije minuut zat hij achter de laptop. „Zit je daar nou alwéér?”, zei zijn vrouw. „Ja, maar als we ervan op vakantie gaan, dan hoor ik je niet.”

Omdat niet alle kliksites even betrouwbaar waren – een kvk-nummer is niet nodig – richtten klikkers internetfora op waar ze hun ervaringen deelden over kliksites die niet uitbetaalden. Klikkers gingen onderling mailen, begonnen eigen kliksites en maakten overzichten van andere kliksites om nieuwe leden aan te brengen. Ook dat bleek lucratief, zo begon Neus spaarprogramma-reviews.nl.

En zo is een levendige online gemeenschap ontstaan van klikkers, veelal wat oudere Nederlanders. Een aantal keer kwam het zelfs tot een gezellig dagje uit in Limburg en België.

Zes jaar geleden zette ook de 56-jarige Roelfke Gouma uit Tzummarum haar eerste schreden in de wereld van het klikken. Door gordelroos kon ze paardrijden en de hond uitlaten wel vergeten. Ze was aan huis gebonden en moest iets anders vinden om te doen. „Iets dat voldoening gaf binnen de mogelijkheden.”

Voor ze het wist was Roelfke Gouma, die helemaal niks met internet had, lid van tweehonderd kliksites en schoot ze in een computerwinkel een groepje puberjongens aan. „Wat is een goeie muis?” vroeg ze. „Eentje die goed in de hand ligt”, zeiden ze. De contacten op de fora bleken een leuke bijkomstigheid. Ze begon met medeklikkers te praten over haar kippen en kuikens, vertelde dat de moederkip was opgegeten door een roofvogel. „Zaken die je vroeger met je penvriendin besprak.”

Gedupeerde klikkers

De economische neergang maakte aan de hoogtijdagen van het klikken een eind. Bedrijven werden zuiniger en marketingbudgetten moesten meer opleveren dan alleen ‘een groot bereik’. Bedrijven wilden meer verkopen, niet alleen dat geklik. De verdiensten voor klikkers werden minder en het geklaag op de fora nam toe. Jo Neus ergerde zich eraan. „Stop er mee, denk ik dan.”

Het hielp niet dat veel kliksites besloten niet meer uit te betalen. Sommigen werden opgekocht door een dubieuze marktpartij die ze allemaal failliet liet gaan. Ook was er een 15-jarige snotaap uit Friesland die allerlei kliksites begon en iedereen oplichtte. Gedupeerde klikkers hadden avonden en avonden geklikt voor niets. Ook Jo Neus is zo minstens 500 euro misgelopen. Roelfke Gouma: „Het heeft kliksites een slechte naam bezorgd.”

Maar al zijn de verdiensten niet meer zoals een paar jaar terug, klikken gebeurt nog steeds. Met het geld dat ze verdiende, is Roelfke Gouma nu zelfs haar eigen kliksite begonnen. „It Giet Oan!” schreef ze op het forum. „Toch eindelijk de stap gewaagd?”, was de reactie. „Succes!” Gouma beheert winnice.nl en heeft inmiddels zo’n driehonderd leden. Echt iets verdiend heeft ze nog niet. „Dat zal nog wel een jaar duren.” Jo Neus vindt het als „oude rot” vooral leuk de nieuwelingen een beetje wegwijs te maken. Kan hij niet beter heitje voor een karweitje doen? „Op mijn leeftijd?”