Vijfde termijn voor zittend president Tsjaad

Idriss Déby kreeg, ondanks recente protesten, ruim 60 procent van de stemmen. Het Westen ziet hem als bondgenoot in de strijd tegen terreur.

President Déby op een persconferentie in het presidentieel paleis. Foto Moumine Ngarmbassa / Reuters

Idriss Déby is al sinds 1990 aan de macht in Tsjaad en voorlopig komt daar geen einde aan. Nu de stemmen van de verkiezingen van 10 april geteld zijn, blijkt dat de zittend president bijna 62 procent van de kiezers achter zich gekregen heeft, zo meldt persbureau Reuters.

De grootte van de overwinning van Déby lijkt opmerkelijk. Beelden van een 16-jarig meisje dat seksueel werd lastiggevallen, leidden recent tot grote verontwaardiging in Tsjaad over de president. Het meisje werd gemolesteerd door de zoons van getrouwen van Déby.

Antropoloog Mirjam de Bruijn zei daar over in NRC:

“De razernij over dat machtsmisbruik explodeerde overal in het land, voor het eerst niet alleen onder oppositieaanhangers maar onder alle stammen en zelfs in de regeringspartij. Zo’n massaal verzet is nieuw voor Tsjaad.”

Daarna werd er een dag gestaakt als protest tegen Déby, maar de regering arresteerde veel demonstranten en zette traangas in. De oppositie organiseerde daarna weer een protest, waarbij alle deelnemers thuis op een afgesproken tijdstip op een fluitje bliezen. De fluitjes waren gelijk uitverkocht.

Strijd tegen terreur

Het Westen beschouwt Déby echter als bondgenoot, ondanks zijn repressieve regime dat stemmen koopt, een geheime dienst heeft die angst zaait en oppositiepartijen corrumpeert.

In 2006 en 2008 stond hij tweemaal op het punt door coupplegers afgezet te worden, inmiddels is Déby een van de sterkste Afrikaanse leiders, vooral door Franse hulp. Tsjaad greep militair in in de Centraal-Afrikaanse Republiek en doet in Mali en Nigeria mee aan de strijd tegen moslimfundamentalisten.

De coördinatie van de strijd tegen Boko Haram vindt plaats vanuit N’Djamena, de hoofdstad van Tsjaad. Ook het hoofdkwartier van de Franse operatie Barkhane, gericht tegen terrorisme in de Sahel, zetelt daar. Door de onrust in de Sahel na de val van Gadaffi, zijn westerse regeringen bereid met een regime als dat van Déby samen te werken, om de rust weer terug te krijgen.