Markt van de Angst

iljapfeiffer0

Ze worden in de volksmond de ‘vu cumprà’ genoemd. Omdat ze dat steeds zeggen. Althans, zo klinkt het in Italiaanse oren als ze met hun accent van bezuiden de Sahara de vraag stellen of je iets wilt kopen. ‘Vuoi comprare’ zou dat zijn in correct Italiaans, maar dat is kennelijk te moeilijk voor hen. Natuurlijk is het denigrerend en racistisch om hun een naam te geven die hun spraakgebrek imiteert, maar niemand wordt er echt boos over. Zij zijn de ambulante verkopers op de Italiaanse stranden. Ze zijn zwart en komen uit Afrika. Meestal zijn ze op een illegale manier de zee overgestoken, in een gammele opblaasboot, met gevaar voor eigen leven. In de steden verkopen ze rozen op de terrassen, maar tussen de toeristen op het strand valt meer te verdienen. Hun koopwaar bestaat uit alles wat ze maar kunnen dragen: badhanddoeken, flessen drinken, sieraden en strohoeden. En kleine, lieve, kleurige opblaasbootjes. Die ook. Het is zo ongeveer het enige werk dat ze kunnen doen in een land dat hun bestaan niet erkent. Iedereen heeft een hekel aan hen, maar niemand echt. Ze horen bij het strand zoals armoede bij de wereld.

Sommige dingen zijn zo voorspelbaar dat je zou hopen dat ze niet gebeuren. Maar ze gebeuren toch. De zwarte ambulante verkopers op de Italiaanse stranden zijn zo zichtbaar de anderen en tussen al die halfnaakte roodverbrande toeristen zo overduidelijk te onderscheiden dat ze een voor de hand liggend doelwit vormen van onze toegenomen en bij voortduring verder aangewakkerde angst voor de ander.

De Duitse krant Bild waarschuwde er deze week voor dat er zich terroristen bevinden onder de ‘vu cumprà’. Mannen van IS die een bloedbad beramen onder die vette buit van halfnaakte Duitsers op de Italiaanse stranden. Dat zou pas echt een naar gezicht zijn, niet? Want ga maar na: ze zijn niet alleen zwart, maar lopen daar ook open en bloot gewoon alsof het niets is rond te midden van mensenmassa’s met enorme plastic zakken vol met van alles en nog wat. Natuurlijk zit daar een bom in. Het zou raar zijn als daar geen bom in zat. Het blijven wel negers of, erger nog, moslims.

Het is eigenlijk niet nodig, want het bericht valt zo precies binnen de sjablonen dat het ook zo wel wordt geloofd, maar de journalisten van Bild hebben ook een bron. Een of andere lagere politiefunctionaris uit Senegal heeft veelbetekenend met een bezorgde blik geheime informatie gedeeld. Iemand anders heeft desgevraagd bevestigd dat stranden natuurlijk niet te beveiligen zijn. Daarmee was het spel op de wagen.

Het laat zien hoe de Markt van de Angst functioneert. Vraag en aanbod versterken elkaar. Functionarissen delen elk snippertje onbetrouwbare informatie, want je weet maar nooit. Straks gaat er echt een bom af en dan wil jij niet degene zijn die blijkt informatie te hebben gehad die je ten onrechte had ingeschat als onbeduidend. Dus er is een enorm en groeiend aanbod van verontrustende berichten. Door al die berichten gaat de angstconsument zich alleen maar banger voelen en neemt de vraag toe naar berichten en maatregelen die de angst nog verder aanwakkeren.

De voorzitter van het Europees Parlement, de Duitse socialist Martin Schulz, heeft in een reactie gezegd dat hij zijn strandvakantie in Italië niet zal afzeggen, want hij is een man die van concrete oplossingen houdt. Hij heeft wel zin om te zwemmen in een massagraf. Zal hij ook een leuk opblaasbootje kopen voor zijn kinderen?