Je bent gek als je nog in kolen belegt

Akkoord van parijs Ruim 150 landen ondertekenen vandaag het klimaatakkoord van Parijs. Verandert er nu echt wat?

Het optimisme was groot toen in december vorig jaar in Parijs een klimaatakkoord werd gesloten. Wereldwijd werd ‘het einde van het fossiele tijdperk’ aangekondigd – de tijd van kolen, olie en gas was definitief voorbij. We zijn nu vier maanden verder, en het optimisme is nog even groot.

Het zijn niet zozeer de afspraken over aanpassing aan een stijgende zeespiegel, over financiering van klimaatbeleid of over technologieoverdracht – hoe belangrijk die allemaal ook zijn – die dit optimisme voeden. Het is vooral de boodschap die het akkoord heeft gegeven aan investeerders en beleggers.

Pas op waar u met uw geld naartoe gaat, is de boodschap van Parijs. Zo worden kredietbeoordelaars als Moody’s en Standard & Poor’s kritischer in hun oordeel over traditionele energiemaatschappijen. Twee weken geleden nog werd Shell door Moody’s afgewaardeerd en ook het vooruitzicht is voorlopig negatief. In dezelfde week vroeg het Amerikaanse Peabody, het grootste particuliere kolenbedrijf ter wereld, uitstel van betaling aan – de marktwaarde van het bedrijf kelderde sinds 2011 van zo’n 20 miljard dollar naar enkele tientallen miljoenen.

Vandaag opende een nieuwe hypermoderne kolencentrale: Waarom doet Nederland dat?

Intussen gaan de veranderingen in de energiesector razendsnel door. Saoedi-Arabië kondigde onlangs een gigantisch fonds aan voor het post-olietijdperk. Vorig jaar werd wereldwijd 286 miljard dollar geïnvesteerd in duurzame energie, waarvan meer dan de helft in ontwikkelingslanden. Marokko bouwt de grootste centrale voor geconcentreerde zonne-energie ter wereld.

Voor het tweede achtereenvolgende jaar zijn de energie-emissies wereldwijd niet gestegen, ondanks de economische groei. In China werden in de afgelopen weken opnieuw enkele steenkoolprojecten afgeblazen, het gebruik van kolen is er voor het tweede jaar op rij gedaald. In de VS gaat inmiddels tweederde van alle investeringen voor nieuwe elektriciteitsopwekking naar zon en wind. En in het Verenigde Koninkrijk werd vorige week voor het eerst op een zonnige dag meer energie opgewekt met zonnepanelen dan met steenkool.

Ook het bedrijfsleven raakt steeds meer doordrongen van de noodzaak om zich aan te passen – blij dat er na twintig jaar moeizaam onderhandelen eindelijk een universeel akkoord ligt dat duidelijkheid geeft. Op de website van het klimaatbureau van de Verenigde Naties hebben nu al meer dan tweeduizend bedrijven plannen gepubliceerd voor het verduurzamen van hun beleid. In de meeste gevallen gaat het om harde toezeggingen waarop ze zich graag laten afrekenen. Bijvoorbeeld om de productieketen voor 2030 volledig klimaatneutraal te maken.

Bekroning voor Obama

Om het momentum van Parijs vast te houden, wordt deze vrijdag het klimaatakkoord plechtig ondertekend in New York. De belangstelling voor het evenement, niet toevallig gepland op ‘Earthday’, is groot. Ruim 150 landen hebben aangekondigd daarbij aanwezig te zijn (namens Nederland zet klimaatgezant Michel Rentenaar een handtekening). Niet eerder trok de openstelling van een internationaal verdrag zoveel belangstelling. Het oude record dateert van 10 december 1982, toen 116 landen de ‘Law of the Sea’ ondertekenden.

Het akkoord treedt daarmee nog niet meteen in werking. Daarvoor moeten minimaal 55 landen die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor 55 procent van de uitstoot van broeikasgassen het ook hebben geratificeerd. .

In principe zou het akkoord in 2020 ingaan. Maar voor de Amerikaanse president Barack Obama zou ratificatie een mooie bekroning zijn van zijn inzet voor het klimaat. En waarschijnlijk zal de Chinese president Xi Jinping niet achter willen blijven. China en de VS trekken sinds een paar jaar op dit gebied samen op.

Deze twee grootste vervuilers zijn samen al goed voor bijna 40 procent van alle emissies. Die 55 landen worden gemakkelijk gehaald. Over het Kyotoprotocol werd vijf jaar onderhandeld en het duurde daarna nog eens vijf jaar voordat het van kracht werd. In het meest optimistische scenario treedt ‘Parijs’ al dit jaar in werking. Een duidelijker signaal van de urgentie van klimaatverandering, is nauwelijks denkbaar.