Collega’s van Nico Frijda publiceren postuum zijn nieuwe idee

Nico Frijda in 2007 voor een portret van zijn vader Herman Frijda. Vincent Mentzel

Ja, emoties bestaan. Maar er bestaat geen goede definitie waar alle emoties aan voldoen. Dat schrijft psycholoog Nico Frijda in het begin van zijn nieuwe, filosofische artikel over emoties in de evolutie. Het is net online gezet bij het tijdschrift Cognition and Emotion. Frijda staat vermeld als enige auteur, maar twee collega’s hebben het artikel voor hem afgemaakt.


Lees het nieuwe artikel van Nico Frijda
hier (€)

Nico Frijda, een wereldberoemde expert op het gebied van emoties, overleed in april 2015 op 87-jarige leeftijd. Het betreurde hem zeer dat hij de concentratie en de energie niet meer had om de nieuwe ideeën waarover hij in 2014 een paar keer op congressen had gesproken, netjes op te schrijven. Dat vertelt de Amerikaanse emotiepsycholoog Keith Oatley in de inleiding van het artikel. Dus besloot Oatley het af te maken, samen met de Nederlandse psycholoog Batja Mesquita (nu verbonden aan de KU Leuven). Ze hebben geredigeerd wat Frijda al op papier had staan en materiaal toegevoegd „dat we wellicht aan Nico gesuggereerd zouden hebben als hij ons om suggesties gevraagd had”.

Het resultaat, The evolutionairy emergence of what we call emotions, is geen lichte kost. Het is logisch dat er geen goede definitie van emoties bestaat, vindt Frijda; ze delen niet alle één functie. Het begrip verwijst naar een verzameling verschijnselen die te maken hebben met de interactie tussen een dier en zijn omgeving, variërend van een meestal onbewuste staat van psychische paraatheid tot bewuste intenties en gevoelens. Wie over zulke verschijnselen wil nadenken en praten, heeft het begrip emoties nodig, vindt Frijda.

Wetenschappelijke onderzoekspublicaties waarbij iemand postuum als co-auteur wordt opgevoerd, zijn niet zeldzaam. De overledene heeft dan substantieel bijgedragen aan het onderzoek – in elk geval volgens de co-auteurs die hem of haar willen eren. Wél bijzonder is een artikel dat in 2001 in Inorganic Chemistry verscheen: één van de vijf auteurs daarvan was al in 1919 overleden.

En een postuum door anderen afgemaakt theoretisch-filosofisch artikel van één auteur – dat is óók een zeldzaamheid. En een eer.

Lees ook: De emoties van een zachte stoïcijn april 2015), een necrologie van Nico Frijda door Abram de Swaan.