Draghi slaat hard terug na Duitse kritiek op ECB

Volgens ECB-topman Mario Draghi werkt ongenuanceerde kritiek op de koers van de bank averechts.

ECB-president Mario Draghi. foto Michael Probst / AP

Ongenuanceerde kritiek op het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank, en het in twijfel trekken van de onafhankelijkheid kunnen averechts werken.

Dit zei topman Draghi donderdag in een felle reactie na afloop van de bestuurvergadering van de ECB. „Beleefde kritiek is goed, die zorgt voor discussie en verheldering van het beleid”, zei hij op een persconferentie. „Maar kritiek van een zeker soort kan worden gezien als een gevaar voor de onafhankelijkheid van de ECB.”

Dat kan volgens hem zorgen voor vertraging bij investeringen en het nemen van risico’s in de economie van de eurozone. Volgens Draghi duurt het dan langer voor het monetair beleid van de ECB effect sorteert, of het kan juist een nog extremer geldbeleid van de centrale bank noodzakelijk maken.

Met name in Duitsland laait de kritiek op de ECB hoog op. Minister van Financiën Schäuble zei vorige week dat het geldbeleid van de centrale bank „voor de helft” verantwoordelijk is voor de opkomst van de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland.

„Ligt het aan het feit dat de ECB een Italiaanse president heeft?” vroeg Draghi retorisch „Jean-Claude Trichet heeft onlangs gezegd dat hij precies hetzelfde zou hebben gedaan”, zei hij over zijn Franse voorganger.

Het beleid van de ECB wijkt volgens Draghi niet af van dat van veel andere centrale banken. Hji zei te kunnen begrijpen dat spaarders, met name pensioenfondsen, zich zorgen maken over de lage rente.

Maar diezelfde pensioenfondsen hebben, zei hij, ook koerswinst geboekt op de staatsleningen die zij in bezit hebben omdat de aankopen van de ECB de prijzen daarvan hebben opgedreven. „We hebben een mandaat om prijsstabiliteit te verzekeren voor de hele eurozone, niet alleen voor Duitsland. Dit is vastgelegd in de wet. We gehoorzamen die wet, niet politici. Want we zijn onafhankelijk.”

Kredietverlening weer op gang

De ECB-topman speelde de bal terug naar de politiek door te wijzen op een gebrek aan hervormingen in de landen van de eurozone, die de productiviteit kunnen verhogen en zorgen voor hoge economische groei. „Als er ook hervormingen waren, dan was het effect van ons beleid sneller en zouden we eerder ons doel van een inflatie van dichtbij de twee procent bereiken. Dat is de voorwaarde voor een normalisering van de rentevoeten.”

De ECB nam donderdag geen extra maatregelen. Het laagste rentetarief, de depositorente, blijft op -0,4 procent. Vanaf april koopt zij staatsleningen en andere leningen op voor 80 miljard euro per maand (was 60 miljard). In juni begint een nieuw programma waarmee de banken in de eurozone, vaak tegen negatieve rentes, van extra geld worden voorzien.

De ECB wees deze week op tekenen dat de kredietverlening door die banken in het eerste kwartaal van 2016 beter op gang kwam. Zes procent meer banken versoepelden hun kredietvoorwaarden dan er banken waren die juist strenger werden. De kredietverlening aan huishoudens in de eurozone stijgt nu met 1,6 procent. De groei van de geldhoeveelheid bedraagt 5 procent.

Volgens de ECB-baas wijzen voorlopige gegevens erop dat de economie van de eurozone in het eerste kwartaal van dit jaar is gegroeid met 0,3 procent van kwartaal op kwartaal. Dat zou hetzelfde groeitempo zijn als in het vierde kwartaal van vorig jaar.

De inflatie in de eurozone kan volgens Draghi de eerstvolgende maanden weer negatief worden, om daarna pas aan te trekken.

Draghi weigerde in te gaan op de mogelijkheid van ‘helikoptergeld’, het rechtstreeks aan burgers overmaken van geld door de ECB, als uiterste maatregel. Hij zei dat dit niet in de bestuursvergadering aan de orde was geweest. Wel zei hij dat de rentevoet die de ECB hanteert „voor een lange periode laag blijft of zelfs lager wordt”.