Bewoners Leidsegracht hoeven niet 3,65 km om

Verkeersplan Vanaf oktober is het Muntplein autoluw. Om sluipverkeer tegen te gaan wil de gemeente de vijf bruggen op de Leidsegracht afsluiten. Maar bewoners niet.

Toch geen doorgeknipte Leidsegracht, voorlopig. Bestuurscommissie Centrum adviseerde dinsdag negatief over het plan voor een ‘knip’ in de binnenstad door de vijf bruggen op de Leidsegracht voor auto’s af te sluiten. Eerst een onderzoek, dan pas knippen. Wethouder Litjens (Verkeer, VVD) heeft dit advies in beraad.

Een overwinning voor Leidsegrachtbewoner Herman Doeleman, voorman van het protest. Hij maakte een veelzeggend kaartje (zie boven): bij afsluiting van de bruggen moet hij 3,65 kilometer omrijden om de straat over te steken. Om drie uur ’s middags doe je daar al bijna een half uur over. Zo wordt de Leidsegracht een soort Muur van Mokum, sprak hij, als advocaat gevoelig voor retoriek.

Achter dat knippen van de gemeente (ook de Paleisstraat wordt autovrij) schuilt een groter plan. De binnenstad moet autoluw. Want er wordt meer gefietst en gewandeld (1,1 miljoen keer per dag) en minder gereden (per dag 780.000 ritten). En de auto slokt relatief veel ruimte op.

Intussen wordt het almaar drukker. In aantallen (mensen, vervoermiddelen, evenementen). En in perceptie. Een andere indeling van de ruimte zorgt voor een minder druk gevoel. En voor een betere doorstroom, en minder ongelukken.

Dus gaan parkeerplekken ondergronds, worden pleinen opnieuw ingericht en straten autoluw. Twintig voetbalvelden aan extra ruimte moet dat opleveren. Vooral voor voetgangers en fietsers.

Het Muntplein wordt in het kader daarvan verbouwd. In oktober al moeten nieuwe verkeersregels gelden. De kop van de Vijzelstraat is dan autovrij, net als het Singel tussen het Spui en de Heiligeweg. Het stukje weg aan de Amstel vanaf de Blauwbrug tot aan de Munt wordt eenrichtingsverkeer. De Vijzelstraat, de Stadhouderskade, de Rozengracht en de Nassaukade worden de binnenstedelijke hoofdwegen voor auto’s.

De Leidsegrachtknip is bedacht om te voorkomen dat sluipverkeer alsnog via de hoofdgrachten rijdt. Volgens de gemeente zouden zo’n 1.400 auto’s per dag dat doen. Maar bewoners denken dat dat wel mee zal vallen. Wacht nou eerst maar af, zeiden ze, voordat wij worden opgezadeld met parkeerproblemen, opstoppingen en extra reistijd en kilometers.

Hun lobby heeft zin gehad, de bestuurscommissie wil een nulmeting. En alleen als dat nodig blijkt een knip. „Er ís helemaal niet zo veel verkeer op de hoofdgrachten”, zegt bewoner Doeleman. „Ik zou zelfs durven zeggen: als het verkeer verdubbelt, is dat nog geen ramp.”

Half februari werd hij gebeld door een buur: Herman, heb jij die brief van de gemeente gezien? Er ligt een krankzinnig plan. Doeleman las en maakte zich kwaad. Hij stelde een mail op naar alle vijftig buren die hij kende, schreef de ambtenarij en politiek. Hij wist buurt en media te mobiliseren. De vergaderingen van de bestuurscommissie zaten bomvol.

Na de vergadering dinsdag waarin de motie tegen de knip werd aangenomen, nam Doeleman het woord. Mocht eigenlijk niet, maar hij zette gewoon de microfoon aan. Deze kwestie heeft twee positieve effecten gehad, zei hij. Eén: het vertrouwen in de politiek is gegroeid, doordat naar doordachte argumenten is geluisterd. En twee, met lichte ironie, maar toch ook serieus: dit heeft voor de buurt verbroederend gewerkt.